Hoover i hover

Kiedyś zdarzyło mi się pomylić powyższe słowa w wymowie. I zamiast „I was hoovering” powiedziałam: I was hovering. Moi rozmówcy mocno mi się zaczęli przyglądać, a ja odwołałam się do niezawodnej metody – zaczęłam, jak mim, udawać, że odkurzam niewidzialnym odkurzaczem. Tym prymitywnym, acz zawsze skutecznym sposobem, przekazałam w końcu to, co miałam na myśli. No ale należy zadać pytanie – jak mnie zrozumiano za pierwszym razem?

Vacuum cleaner i to vacuum

Wydaje mi się, że w podręcznikach do angielskiego „odkurzacz” raczej będzie tłumaczony na – vacuum cleaner (dosłownie: próżniowy sprzątacz), a „odkurzać” na – to vacuum. Te dwa słowa można jednak zupełnie inaczej przełożyć.

Hoover i to hoover

Zamiast „vacuum cleaner” i „to vacuum” można powiedzieć „hoover / odkurzacz” i „to hoover / odkurzać”. Skądże wzięły się te wyrazy?

Był taki pan o imieniu William Hoover…

Słowo „hoover”, jakie dziś znajdziemy w każdym słowniku, było na początku nazwiskiem amerykańskiego biznesmena Williama Hoovera, który na początku XX wieku odkupił patent na elektryczną, ssącą zamiatarkę (Electric Suction Sweeper). Tak właśnie nazwał pierwszy odkurzacz jego wynalazca James Sprangler.

Sprangler, który nie posiadał środków, by udoskonalić swój gadżet na tyle, by stał się on źródłem dochodu, został zatrudniony w firmie pana Hoovera. Tam właśnie dokonywał kolejnych ulepszeń w konstrukcji odkurzacza. Po jego śmierci William Hoover zmienił nazwę firmy z Electric Suction Sweeper Company na – Hoover Suction Sweeper Company.

Udoskonalenia, nowy i nowoczesny wygląd oraz aktywna kampania reklamowa spowodowały, że odkurzacze Hoover stały się popularne także w Europie. I dlatego dziś słowo „hoover” oznacza: odkurzacz i odkurzać.

„I was hovering”

Jak byśmy zrozumieli zdanie „I was hovering”?

Czasownik „to hover” usłyszymy w filmach przyrodniczych pokazujących drapieżne ptaki zawisające w powietrzu (przykład takiego „hovering” wykonywanego przez sokoła wędrownego tutaj). Wiszący nieruchomo w powietrzu helikopter też opiszemy jako „hovering” oraz: They saw a UFO hovering silently above their village / Widzieli UFO unoszące się bezszelestnie nad ich wioską.

Pozostałe tłumaczenia „to hover” są wariacjami jego pierwszego znaczenia:
– stać gdzieś nieruchomo (lub blisko kogoś) ochoczo lub nerwowo czekając, aż ktoś ciebie zauważy, „wisieć nad kimś”;
– utrzymywać się przy lub blisko jakiejś wartości; np. (bądźmy optymistami) Inflation is hovering at 3% / Inflacja utrzymuje się na 3%;
– zatrzymać kursor myszy na jakimś miejscu ekranu.

Nie dopytywałam się później, jak mnie zrozumiano, ale najprawdopodobniej, że gdzieś wisiałam w powietrzu albo czekałam w zawieszeniu. W sumie, gdyby odkurzacz był mocniejszy i miał bardzo silny wywiew powietrza, a ja – dużo lżejsza, to teoretycznie mogłabym jednocześnie „odkurzać / hoover” i „wisieć nieruchomo / hover”.

 

Strefa Kujona:

vacuum cleaner [wymowa: ˈvæk.juːm ˌkliː.nə(r)], rzeczownik, znaczenie:
– odkurzacz (gdyby dosłownie przetłumaczyć to słowo, to mielibyśmy: próżniowy sprzątacz)
Odkurzacz to także: vaccum i (potocznie) vac

vacuum [wymowa: ˈvæk.juːm], czasownik, znaczenie:
– używać odkurzacza, odkurzać odkurzaczem

Hoover [wymowa: ˈhuː.və(r)], rzeczownik, znaczenie:
– marka odkurzaczy
– hoover – odkurzacz

hoover [wymowa: ˈhuː.və(r)], czasownik, znaczenie:
– używać odkurzacza, odkurzać odkurzaczem

hover [wymowa: ˈhɒv.ə(r)], czasownik, znaczenie:
– unosić się w powietrzu, wisieć w powietrzu (o ptakach, helikopterach); np. They saw a UFO hovering silently above their village / Widzieli UFO unoszące się bezszelestnie nad ich wioską
– stać gdzieś nieruchomo (lub blisko kogoś) ochoczo lub nerwowo czekając, aż ktoś ciebie zauważy [chyba to można przetłumaczyć na: stać (tam nieruchomo), czekać niecierpliwie/ochoczo, oczekiwać, wisieć nad kimś itp.]; np. He hovered over her, waiting for an answer / Stał nad nią nieruchomo, niecierpliwie czekając odpowiedzi
– utrzymywać się przy (lub blisko) jakiejś wartości (albo stanu); np. Inflation is hovering at 3% / Inflacja utrzymuje się na 3%; She was hovering between life and death / Była zawieszona między życiem a śmiercią
– najechać kursorem myszy na jakieś miejsce ekranu; np. The link changes to green when the mouse hovers over it / Link zmienia się na zielony, kiedy mysz na niego najedzie (wisi nad nim, zatrzymuje się nad nim)

 

Materiały źródłowe:


słówka

inne

 

Zdjęcie pochodzi z Wikipedii. Przedstawia wczesny (około roku 1908) model odkurzacza firmy Electric Suction Sweeper Company.

Ewolucja czatu

Wnuk mówi do dziadka:
– Kiedyś to mieliście źle: nie było internetu, komórek, czatu ani Gadu-Gadu… Jak Ty babcię poznałeś?
– No, jak nie było? Wszystko było – odpowiada dziadek.
– Nie rozumiem – mówi zdziwiony wnuczek.
– No przecież babcia mieszkała w internacie, a jak wracała ze szkoły, to ja stałem na czatach. Wychodziłem z babcią na gadu-gadu, a jakby nie komórka, to i Ciebie, i Twojego ojca nie byłoby na świecie!

Czatowanie na internecie, w poświęconych do tego grupach (chat roomach / pokojach czatów) chyba też odchodzi powoli do lamusa. Co tak naprawdę oznacza angielskie słowo „chat” i czy są jakieś spokrewnione z nim słowa, które przydają się w codziennej rozmowie?

Co oznacza angielskie słowo „chat”?

To tak popularne dawniej słowo „czat” wzięło się od angielskiego „chat” – (1) pogawędka lub – (2) rozmowa przez internet (jako rzeczownik) oraz – (1) gadać lub – (2) prowadzić rozmowę przez internet/czatować (jako czasownik).

Zawsze miałam wrażenie, że wzrost zaburzeń psychicznych ma związek z tym, że coraz mniej ze sobą rozmawiamy. No i dobrze mi się zdawało:

Chatting to colleagues, neighbours and other parents on the playground benefits people’s wellbeing just as much as close friendships, new research suggests / Rozmawianie z kolegami z pracy, sąsiadami i innymi rodzicami na placu zabaw (dla dzieci) jest korzystne dla dobrostanu ludzi tak samo, jak bliskie przyjaźnie, nowe badania wskazują

Kogo określimy „chatty”?

Kogoś, kto jest gadatliwy i zawsze ma czas na pogawędkę, określimy – chatty. W Wielkiej Brytanii jest nawet prowadzący chat show (= talk show) komik – Alan Carr, który określa siebie „chatty man // gadatliwy człowiek/mężczyzna”.

Chit-chat

Takie gadu-gadu, pitu-pitu nazwiemy – small talk lub chit-chat.

Chat up – i jest ciekawiej!

Chat, small talk, czy chit-chat są bardzo przyjemnymi zajęciami i, jak potwierdzają badania, niezbędnymi dla utrzymania dobrego samopoczucia oraz zdrowia psychicznego.

Jeśli podkręcimy „chat” (podniesiemy, tak można sobie skojarzyć ten czasownik złożony) to dostaniemy „chat up / flirtować, podrywać”. I stąd mamy też: chat-up / flirtowanie, podryw, chat-up line / tekst na podryw i chatline / linia telefoniczna oferująca możliwość rozmowy w celach rozrywkowych.

DODATEK
Bardzo podobnym słowem do „chat // pogawędka/rozmowa” jest „chatter”. I oba mają także bardzo zbliżone znaczenia! Co oznacza „chatter” i „chatterbox” dowiesz się stąd.

 

Strefa Kujona:

chat [wymowa: tʃæt], rzeczownik, znaczenie:
– pogawędka; lekka, przyjacielska rozmowa; np. (z nagłówka prasowego) Want a man to listen? Talk to him at 8.15pm: Best time for a chat is when a chap has just sat down for dinner / Chcesz, żeby mężczyzna słuchał? Rozmawiaj z nim o 8:15 wieczorem: Najlepszy czas na pogawędkę jest kiedy chłop właśnie zasiadł do kolacji
– rozmowa za pośrednictwem Internetu, polegająca na przekazywaniu treści w formie pisemnych komunikatów; czat; np. Fans are invited to an online chat / Fani są zaproszeni do (uczestniczenia w) czacie

chat [wymowa: tʃæt], czasownik, znaczenie:
– ucinać sobie pogawędkę; np. Chatting to colleagues, neighbours and other parents on the playground benefits people’s wellbeing just as much as close friendships, new research suggests / Rozmawianie z kolegami z pracy, sąsiadami i innymi rodzicami na placu zabaw (dla dzieci) jest korzystne dla dobrostanu ludzi tak samo, jak bliskie przyjaźnie, nowe badania wskazują
– czatować (brać udział w dyskusji polegającej na wysyłaniu wiadomości tekstowych przez internet); np. I’ve been chatting online with my best friend / Czatowałem na necie z moim najlepszym przyjacielem/przyjaciółką

chatty [wymowa: ˈtʃæt.i], przymiotnik, znaczenie:
– (potocznie) rozmowny, gadatliwy
– (potocznie; styl pisania) lekki, potoczny, koleżeński, gawędziarski

chit-chat [wymowa: ˈtʃɪt.tʃæt], rzeczownik, znaczenie:
– (potocznie) gadka szmatka, gadu-gadu, small talk (lekka rozmowa o mało istotnych rzeczach)

chat up, czasownik, znaczenie:
– (potocznie) flirtować z kimś, podrywać kogoś, zagadywać kogoś

chat-up [wymowa: ˈtʃæt ʌp], rzeczownik, znaczenie:
– (potocznie) podryw, flirt

chat-up line [wymowa: ˈtʃæt.ʌp ˌlaɪn], rzeczownik, znaczenie:
– (potocznie) tekst na podryw – czyli np. coś takiego: You’re so sweet, you’re giving me a toothache / Jesteś taka słodka, sprawiasz, że mam ból zębów 😉

chatline [wymowa: ˈtʃætlaɪn], rzeczownik, znaczenie:
– linia telefoniczna oferująca możliwość rozmowy, szczególnie w celu rozrywki

 

Materiały źródłowe (słówka):

 

Grafikę wykonał OpenClipart-Vectors.

Kto w UK dostaje pension?

Jeśli napotkalibyście słowo „pension”, to nie przyszłoby Wam od razu do głowy tłumaczenie: pensja? „Pension”, podobnie jak pensja, jest także sumą pieniędzy regularnie wpłacaną na konto osoby, tylko że „pension” dostaje się wtedy, gdy skończy się pracować zawodowo. „Pension” przetłumaczymy na – emerytura.

A „pensioner” to z kolei emeryt. Aby dostać emeryturę (State Pension / emeryturę państwową) trzeba osiągnąć wiek emerytalny / State Pension age.

Czym w takim razie jest retirement?

Rozbijmy zjawisko emerytury na dwa składniki: pieniądze, jakie się dostaje za lata pracy i okres, kiedy się nie pracuje zawodowo.

To pierwsze to – pension / emerytura (pieniądze), a to drugie to – retirement / emerytura (czas, kiedy się już nie pracuje).

Retired

Zamiast słowa „pensioner” zwykle można użyć przymiotnika retired / emerytowany; np. He is a retired teacher / On jest emerytowanym nauczycielem.

Retirement homes i retirement community

Starsze osoby, które wciąż są w stanie zadbać o siebie, mogą zamieszkać w retirement homes. „Retirement home” to dom lub mieszkanie w osiedlu specjalnie zaprojektowanym dla starszych osób (często, by tam zamieszkać, należy mieć skończony pewien wiek, nie pracować lub pracować na część etatu). Osiedle z retirement homes nazwiemy – retirement community (community / społeczność).

To retire

„Retirement” i „retired” pochodzą od czasownika „to retire”, którego znaczenie można uogólnić do: wycofać się (z akcji).

David Beckham has retired from football, bringing an end to a glittering career on the field / David Beckam przeszedł na emeryturę w futbolu, kończąc błyskotliwą karierę na boisku.

Słynny brytyjski głosiciel teorii spiskowych – David Icke też kiedyś grał w piłkę nożną, ale:

Chronic ingury issues forced Icke to retire from football in 1973 at the age od 21, meaning his career was very much shortlived / Problemy z przewlekłą kontuzją zmusiły Icke’a, by wycofał się z futbolu w 1973 roku w wieku 21 lat, co znaczy, że jego kariera była bardzo krótka.

W starych książkach często napotkamy „retire” w znaczeniu „iść spać”; np. I retired late that evening / Późno poszedłem spać tamtego wieczoru.

Jestem w trakcie któregoś już czytania słynnej powieści „Jane Eyre” (polskie tłumaczenie to „Dziwne losy Jane Eyre”). Jane Eyre pracuje jako guwernantka w posiadłości Thornfield pana Rochestera. Los sprawił, że doświadczony przez życie i zgorzkniały Mr. Rochester zakochuje się ze wzajemnością w biednej, dobrej Jane. Jednak Jane dowiaduje się (i to w momencie brania ślubu), że jej wybranek ma żonę. Rochester próbuje ratować sytuację i wyjawia swoje motywy oraz opisuje, jak podstępnie wciągnięto go w to pierwsze małżeństwo. Jednak Jane, po wysłuchaniu ściskającego za serce wyznania, i tak decyduje się zrobić, to co uważa za słuszne:

I retired to the door / Wycofałam się do drzwi
„You are going, Jane?” / „Odchodzisz Jane?”
„I am going, ser.” / „Odchodzę, proszę pana.”
„You are leaving me?” / „Opuszczasz mnie?”
„Yes.” / „Tak.”

W tej scenie „retire” zrozumiemy jako – wycofać się; opuścić dane miejsce i udać się w jakieś spokojne miejsce; oddelegować się. Po dowiedzeniu się, że Mr. Rochester ma żonę w momencie brania z nim ślubu, a potem usłyszeniu niezmiernie wylewnego, jak na Anglika, wyznania miłości, któż nie miałby mętliku w głowie i nie musiałby „retire”, żeby to wszystko na spokojnie przemyśleć?!

DODATEK
W Wielkiej Brytanii bardzo często mówi się o pension pot? Pension pot przetłumaczymy na: garniec emeryta. Czym jest ten pension pot, a czym – pension plan? Odpowiedź znajdziesz tutaj.

 

Strefa Kujona:

pension [wymowa: ˈpenʃn], rzeczownik, znaczenie:
– emerytura (w znaczeniu: pieniądze regularnie otrzymywane od rządu lub zakładu pracy po skończeniu pracy zawodowej)

pensioner [wymowa: ˈpen.ʃən.ə(r)], rzeczownik, znaczenie:
– emeryt (ktoś, kto dostaje świadczenie emerytalne)

retired [wymowa: rɪˈtaɪəd], przymiotnik, znaczenie:
– emerytowany, będący na emeryturze (niewykonujący zawodu, w stanie spoczynku)

retirement [wymowa: rɪˈtaɪəmənt], rzeczownik, znaczenie:
– przejście na emeryturę (zaprzestanie pracy zawodowej, zwykle z powodu osiągnięcia określonego wieku)
– emerytura (czas w życiu, kiedy przestaje się pracować zawodowo, zwykle z powodu osiągnięcia pewnego wieku)
– zakończyć karierę (przejść na emeryturę) np. w sporcie, polityce, modelingu

retirement home [wymowa: rɪˈtaɪəmənt həʊm], rzeczownik, znaczenie:
– dom spokojnej starości, dom starców [dom lub mieszkanie, w którym starsza osoba żyje, szczególnie, gdy należy do osiedla domów specjalnie zaprojektowanych dla starszych ludzi; miejsce, gdzie żyją starsi ludzie i gdzie się nimi opiekuje (w retirement homes żyją osoby, które nie wymagają lub wymagają mało opieki, w przeciwieństwie do care homes / domach opieki)]

retirement community [wymowa: rɪˈtaɪəmənt kəmjuːnəti], rzeczownik, znaczenie:
– osiedle zaprojektowane dla starszych osób

retire [wymowa: rɪˈtaɪə(r)], czasownik, znaczenie:
– przestać pracować zawodowo, przejść na emeryturę (odejść z pracy i przestać pracować, szczególnie z powodu wieku lub choroby), odprawić kogoś na emeryturę
– (w sporcie) wycofać się z zawodów, walki itp. zwykle z powodu doznania urazu
– (język oficjalny) opuścić dane miejsce (np. głośne spotkanie, wydarzenie rodzinne) i udać się w cichsze i odosobnione miejsce; oddelegować się; udać się (gdzieś/po coś)
– (o wojsku, język oficjalny) wycofać się z walki w celu reorganizacji szeregów
– (język literacki) iść spać

 

Materiały źródłowe (słówka):

Are you decent?

Jedną z rzeczy, jaka mnie zaskoczyła w Wielkiej Brytanii, to to, że Brytyjczycy po skończeniu zmiany nie zmieniają ubrań. Ja jednak nie umiałam się przyzwyczaić do chodzenia po mieście w ubraniu roboczym i zawsze się przebierałam. Z racji, że na koniec zmiany łazienki były oblegane, to potajemnie wykorzystywałam pokój konferencyjny jako moją prywatną przebieralnię.

Dłuższy czas trwała ta niezwykle wygodna sytuacja, aż któregoś razu usłyszałam, jak ktoś szarpnął za klamkę, a potem zdziwił się, że pokój był zamknięty. Po głosie rozpoznałam, że to szef i odkrzyknęłam, że ja zaraz ten pokój otworzę, tylko się skończę przebierać.

Kilka dni później w tym pokoju było organizowane spotkanie z klientami. Ja, po skończeniu narady, zaczęłam metodycznie zbierać naczynia i zanosić je do kuchni. W którymś momencie, kiedy ustawiałam kolejny stos talerzy, usłyszałam pukanie w futrynę. Zagaiłam więc:
– Yes? / Tak?
A w odpowiedzi usłyszałam głos szefa:
– Anna, are you decent?
Powiem Wam, że to pytanie naprawdę zbiło mnie z tropu…

Decent people

This is the grand illusion: that „decent people” will make all the difference. We know that in corrupt systems, decent people end up with two options: conform or be crushed. / To jest wielka iluzja: że „porządni ludzie” wszystko zmienią. Wiemy, że w skorumpowanych układach przyzwoita osoba kończy z dwiema opcjami: dostosować się albo być zgniecioną.

Decent pay

Pierwsze znaczenie „decent” odnosi się do ludzi, ale tym przymiotnikiem możemy też opisać rzeczy; np. decent pay / godna wypłata, decent job / solidna praca, decent meal / konkretny posiłek.

Decent dress

Ostatnie – trzecie tłumaczenie tego słowa to: akceptowalny, odpowiedni, stosowny, właściwy, zgodny z obowiązującymi standardami, normami. Przykład: That dress isn’t decent / Ta sukienka nie jest stosowna (do okazji).

Jak widzimy wszystko, co określa się przymiotnikiem „decent” jest po prostu „takie, jakim być powinno”.

Co oznacza pytanie: Are you decent?

Przyznajcie się, czy ktoś Wam kiedyś zadał to właśnie pytanie? Ja je na początku zrozumiałam jako: Czy jesteś przyzwoita? W sensie – czy znowu nie siedzisz goła w tym pokoju?

Jednak przymiotnik „decent” ma jeszcze jedno tłumaczenie, którego ja wtedy nie znałam. A jest to – wystarczająco ubrany (żeby wyjść do ludzi).

Także „Are you decent?” oznacza (potocznie i humorystycznie): Czy jesteś ubrana?

DODATEK
Co oznacza „indecent exposure”, a co – indecent assault? Odpowiedź znajdziesz tutaj.

 

Strefa Kujona:

decent [wymowa: ˈdiːsnt], przymiotnik, znaczenie:
– (o ludziach lub o zachowaniu) uczciwy, porządny, uprzejmy
– wystarczający, konkretny, godziwy, godny (poziom, ilość, jakość czegoś); np. decent meal / sycący posiłek, decent job / porządna praca (uczciwa, legalna, dająca konkretny zarobek), decent pay / godna płaca
– akceptowalny (w danej sytuacji), odpowiedni, stosowny, właściwy
– (potocznie, humorystycznie) wystarczająco ubrany, żeby wyjść „do ludzi”

 

Materiały źródłowe (słówka):

Zdjęcie wykonał Pexels.

Season to taste – Sezon do smakowania?

Kogo nazwiemy „seasonal worker”, a kogo – „seasoned worker”? Czy „season to taste” oznacza: sezon do smakowania? No i jak zrobić samemu „seasoned wood”?

Seasonal, seasonally – czyli potomkowie słowa „season

Z poprzedniego wpisu wiecie, że rzeczownik „season” tłumaczymy na: sezon, pora, okres. Dlatego pochodzący od niego przymiotnik „seasonal” oraz przysłówek „seasonally” przełożymy odpowiednio na: sezonowy i sezonowo. No i teraz jasne jest, że „seasonal worker” to – pracownik sezonowy.

Season to taste – Sezon do smakowania?

Czasownik “to season” ma niewiele wspólnego z rzeczownikiem „season”. „To season” przetłumaczymy na: doprawić (do smaku). W przepisach kulinarnych znajdziecie frazę „season to taste / dopraw do smaku”. A jeśli nie zamierzacie gotować, tylko będziecie kupować gotowca w sklepie, to przyda się Wam znajomość tych trzech przymiotników: „seasoned / przyprawiony”, „unseasoned” – „bez przypraw” i „well-seasoned” – „dobrze przyprawiony”.

Seasoned worker – przyprawiony pracownik?!

Słownik etymologiczny wskazuje, że rzeczownik „season” oznacza „pora, sezon”, czyli „właściwy czas na coś”. Stąd mamy np. strawberry season / okres truskawkowy – wiadomo – w czerwcu są one najsłodsze. Dlatego, gdy jakąś potrawę „doprawiamy / season”, to czynimy ją lepszą do spożycia, niejako ona „dojrzewa” (tak, jak te truskawki).

Idąc dalej tą logiką „seasoned worker” to ktoś, kto jest doświadczonym pracownikiem (= experienced worker) i nie trzeba go przyuczać do zawodu. Jest „od razu zdatny do pracy”, zaprawiony w swoim fachu.

Seasoned wood – może już wiecie?

Seasoned wood” to wysuszone drewno, czyli już gotowe, zdatne do użycia. Drugie znaczenie czasownika „to season” to: suszyć drewno, sezonować; np. many people season their firewood themselves / wielu ludzi suszy samemu drewno opałowe.

 

Strefa Kujona:

seasonal [wymowa: ˈsiːzənl], przymiotnik, znaczenie:
– sezonowy (zdarzający się lub potrzebny podczas określonego okresu; zmienny w związku z porami roku) np. seasonal worker / pracownik sezonowy; seasonal vegetables / warzywa sezonowe
– bożonarodzeniowy; np. seasonal decorations / bożonarodzeniowe dekoracje

seasonally [wymowa: ˈsiː.zən.əl.i], przysłówek, znaczenie:
– sezonowo; np. bird migrations occur seasonally / migracje ptaków występują sezonowo

season [wymowa: ˈsiː.zən], czasownik, znaczenie:
– przyprawiać, doprawiać (do smaku); w przepisach kulinarnych bardzo często występuje polecenie „season to taste / dopraw do smaku”
– suszyć drewno, sezonować

O rzeczowniku „season” pisałam tutaj

seasoned [wymowa: ˈsiːznd], przymiotnik, znaczenie:
– przyprawione (o żywności)
– doświadczony (o osobie)
– wysuszone (o drewnie)

 

Materiały źródłowe (słówka):