Trójca spod ciemnej gwiazdy: spam, scam i scum

Słowo “spam” przyjęło się już w języku polskim i zapewne wiele razy każdy z Was narzekał na niechciane mejle (czyli na spam). Zadziwiająca jest historia powstania tego słowa. Słownik etymologiczny podaje, że w 1937 roku amerykańska firma Geo. A. Hormel & Co. zarejestrowała nazwę Spam dla swojego produktu – konserwy wieprzowej. Nazwa ta powstała prawdopodobnie z połączenia dwóch słów – spiced (przyprawiona) i ham (szynka). Produkt ten zyskał wielką popularność w okresie II wojny światowej, bowiem wtedy trudno było o świeże mięso, a taką puszkę z mielonką można było długo przechowywać. Ta cecha oraz niska cena sprawiły, że Spam stał się popularny w wielu krajach. Obecnie w wielu regionach serwuje się lokalne dania, których głównym składnikiem jest Spam, część z nich także w restauracjach.

W 1970 roku grupa Monty Pythona wykonała skecz, który w przesadny sposób pokazywał popularność Spamu. W scence pani w stołówce przedstawia jednemu z klientów menu. Okazuje się, że prawie każde danie ma w sobie Spam, niektóre z nich nawet jego podwójne, czy poczwórne porcje. Kiedy jeden z klientów protestuje, bo nie lubi Spamu, grupka Wikingów przy stoliku obok intonuje krótką piosenkę: Spam, Spam, Spam itd. Uważa się, że to ten skecz sprawił, że obecnie niechciane e-maile nazywamy właśnie spamem.

Na naszą skrzynkę e-mail może jednak przyjść list, który wygląda np. na list z urzędu, ale w rzeczywistości jest to list od osób, które albo chcą ukraść nasze dane (bo trzeba je uaktualnić w podanym linku), albo ukraść nam pieniądze (bo zalegamy z jakąś opłatą i na wskazane konto należy przelać pieniądze). Scam’em może być też telefon, czy wiadomość sms, ponieważ “scam” to sprzeczny z prawem sposób zarabiania pieniędzy, szczególnie taki, w którym oszukuje się ludzi; oszustwo.

Ja lubię uczyć się kilku podobnych słów jednocześnie. Także teraz będzie o ostatnim z tej trójcy. If you want to cook clear chicken soup, you have to remove scum which forms on the surface / Jeśli chcesz ugotować przejrzysty rosół, musisz usunąć szum, który formuje się na powierzchni. Akurat tutaj “scum” będzie oznaczał “szum”, ale jego definicja to: warstwa nieprzyjemnej lub niechcianej substancji, która czasem formuje się na powierzchni cieczy (tak więc “scum” to może to być np. warstwa glonów na powierzchni stawu, czy warstwa brudnej piany w misce z wodą). Scum to także niewulgarne, ale obraźliwe słowo. Jego znaczenie tak opisuje Urban Dictionary: najniższa, prymitywna forma życia, bez wartości, zbędna. Ktoś, kto wysyła scam i chce oszukać niewinnych ludzi z pewnością może być nazwany „scum / łajdak, szumowina, kanalia”.

 

Strefa Kujona:

spam [wymowa: spæm], rzeczownik (mowa potoczna, negatywny wydźwięk), znaczenie:
– niechciany e-mail, który zazwyczaj zawiera reklamy

spam, czasownik (mowa potoczna, negatywny wydźwięk), znaczenie:
– wysłać niechciany reklamowy mejl; spamować

scam [wymowa: skæm], rzeczownik (mowa potoczna), znaczenie:
– nielegalny plan zarabiania, szczególnie taki, gdzie oszukuje się ludzi; oszustwo, przekręt

scum [wymowa: skʌm], rzeczownik, znaczenie:
– warstwa nieprzyjemnej lub niechcianej substancji, które czasem się formuje na powierzchni cieczy
– (mowa potoczna, liczba mnoga) zepsuta moralnie osoba (albo grupa ludzi); szumowina, kanalia

 

Materiały źródłowe (słówka):

 

Zdjęcie wykonał Elti Meshau, można je znaleźć na portalu Unsplash.

Wszędobylski owad / A ubiquitous bug

Bug” to wg słownika mały owad, w praktyce słowo to jest używane znacznie częściej – ot, po prostu widzisz coś przypominającego owada i możesz bezkarnie użyć owego rzeczownika (o ile w pobliżu nie ma nadgorliwego entomologa).

Słowo bug występuje nawet w języku polskim i oznacza: błąd w programie lub systemie komputerowym, trudny do wykrycia i poprawienia. Jak to się stało, że „owad” przedostał się do informatyki? W okresie rewolucji przemysłowej, kiedy konstruowano pierwsze maszyny owady po prostu wchodziły w części mechaniczne i powodowały ich wadliwe działanie. Już wtedy „bug” nabrał nowego znaczenia: usterka, wada, szczególnie taka, która ujawnia się później, po dłuższym okresie użytkowania. Wraz z rozwojem inżynierii, kiedy pojawiły się pierwsze urządzenia elektryczne, a później elektroniczne „bug” robił karierę w każdym z tych działów (po prostu, dosłownie pchał się do sławy). (Osoby, które oglądają filmy kryminalne zapewne zauważyły, że „bug” to także: podsłuch / pluskwa).

I mimo, że zasięg i znaczenie tego słowa są aż tak szerokie, to wydaje się, że są miejsca, gdzie się na nie nie natkniemy – takie, które nie kojarzą się z technologią i są bardzo czyste; np. taka wizyta u lekarza, o „bug’u” raczej nie powinniśmy usłyszeć. Dajmy na to taką sytuację: idziesz do lekarza, właśnie w tym sezonie jesienno- zimowym, siedzisz w poczekalni i prawdopodobnie słyszysz: A bug is going around (Panuje jakiś „bug”), patrzysz na tych ludzi i myślisz, że się chyba przesłyszałeś, ale nie (!), bo starsze panie siedzące obok również dyskutują o tym, że mają paskudnego „bug’a” (I have a nasty bug). Spoglądają na ciebie z nadzieją, że się dołączysz do rozmowy, a ty nie wiedząc, co powiedzieć uciekasz się do udawanego kaszlu, na co panie reagują kiwnięciem głowy i wnioskiem: You also got a bug (Ty też złapałeś „bug’a”). „Bug” w tym kontekście oznacza: chorobę, która zazwyczaj nie jest poważna i jest spowodowana przez bakterię lub wirusa (np. przeziębienie).

Masz już dość tego słowa, wydaje się, że cię wszędzie prześladuje. Jest zima, owadów nie ma, wyłączasz wszelkie urządzenia elektroniczne, wyleczyłeś przeziębienie, no chcesz po prostu przeżyć dzień bez słowa bug. Siadasz wygodnie w fotelu i zabierasz się za swoje nowe hobby – robienie na drutach. Po pewnym czasie twój współlokator wpada do domu, a widząc ciebie z drutami szeroko otwiera oczy i mówi zdziwiony: You have been bitten by a knitting bug! (Połknąłeś bakcyla robienia na drutach!)

Ile można?! W złości mówisz mu, żeby przestał denerwować cię tymi owadami: Stop bugging me about bugs! (to bug – denerwować, irytować)

A nie mówiłam, że „bug” jest wszędobylski…
 

Strefa Kujona:

bug [wymowa: bʌɡ], rzeczownik, znaczenie:
– bardzo mały owad
– błąd albo problem programu komputerowego
– podsłuch, pluskwa
– (mowa potoczna) choroba, która zazwyczaj nie jest poważna i jest spowodowana przez bakerię lub wirusa
– (mowa potoczna) silny entuzjazm do jakiejs dziedziny, bakcyl [po polsku mówi się: połknąć bakcyla; po angielsku „bug” gryzie: to be bitten by a bug (zostać ugryzionym przez bug’a)]

bug, czasownik, znaczenie:
– (mowa potoczna) denerwować, niepokoić, dręczyć
– założyć podsłuch

 

Materiały źródłowe (słówka):

 
Obrazek pochodzi ze strony Unsplash, a jego autorem jest James Wainscoat.