PC, SJW – o co chodzi?

„English with Lucy” to kanał na YouTube prowadzony przez młodą Angielkę – Lucy Bellę Earl. Lucy uczy właściwej wymowy i ładnego wypowiadania się. Kanał jest bardzo znany, bo śledzi go kilka milionów użytkowników. W tamtym roku zrobiło się o nim jeszcze bardziej głośno, ponieważ jedna z lekcji wywołała spore kontrowersje.

Co zawierała owa lekcja? Otóż Lucy podała w niej listę 10 słów, które wiele osób wypowiada nieprawidłowo i radziła, by nauczyć się ich poprawnej wymowy, ponieważ będziemy robić wrażenie bardziej wykształconych i inteligentnych. Stali fani kanału przyjęli pozytywnie ów filmik, ale grupa socjolingwistów zaczęła się bliżej przyglądać twórczości Lucy. Zauważyli oni, że autorka promuje tylko jeden typ akcentu i przedstawia go jako ten właściwy i taki, do jakiego powinniśmy dążyć. Dodatkowo doszukali się przekazu, że błędna wymowa świadczy o braku inteligencji i słabym wykształceniu. W internecie rozpoczęła się burza.

Lucy ostatecznie usunęła te filmiki, które wywołały, bądź mogły wywołać kontrowersje. Wystosowała także oficjalne przeprosiny, w których wyznała, że kierowały nią tylko dobre intencje i przeprasza każdego, kogo uraziły jej materiały. Czy były one obraźliwe, czy nie, już nie stwierdzimy, natomiast wiemy jedno: Lucy nie była PC i została upomniana przez SJW.

PC większość z nas skojarzy z komputerem osobistym (PC – personal computer), a w skrócie – pecet. PC w języku angielskim to także posterunkowy policji (PC – police constable); np. PC Smith / Posterunkowy Smith. Trzecie rozwinięcie tego akronimu to politically correct // politycznie poprawny/a/e. Osoba “politically correct”, a taką nie była Lucy, zachowuje się tak, by nie urazić mniejszości etnicznych, seksualnych itp., czyli tych słabszych, mniej uprzywilejowanych jednostek. Wg niektórych socjolingwistów do tej grupy należą też ludzie mówiący słabo po angielsku. Dlatego Lucy tworząc lekcje powinna być “politically correct” (czyli nie umniejszać osób ze słabą znajomością angielskiego) oraz używać politycznie poprawnych słów i zwrotów (neutralnych, nie wywołujących negatywnych skojarzeń, nikogo nie wykluczających).

SJW to z kolei akronim od “social justice warrior”. “Social” oznacza “socjalny, społeczny”, np. pracownik społeczny to social worker, a zasiłek socjalny to social benefit. “Social” w języku angielskim oznacza też towarzyski; np. My dog is very social. He loves meeting new people and new dogs / Mój pies jest bardzo towarzyski. Kocha spotykać (poznawać) nowych ludzi i nowe psy. “Justice” przetłumaczymy na “sprawiedliwość” oraz “system, wymiar sprawiedliwości”. Ostatnie słowo – warrior to “wojownik”. Podsumowując – SJW to wojownik sprawiedliwości społecznej. O co walczy?

SJW uważa, że w społeczeństwie są grupy osób, które są traktowane niesprawiedliwie i nie mają takich samych praw, jak pozostali obywatele. Będą to głównie członkowie mniejszości etnicznych (stąd SJW znajdziemy wśród osób popierających ruch BLM), bądź seksualnych (ruch LGBTQ+). Wg niego/niej te marginalne społeczności nie mają wystarczającej siły przebicia i trzeba im pomagać oraz je chronić. Określenie powstało pod koniec XX wieku i było terminem neutralnym, bądź nawet pozytywnym do 2011 roku. Dziesięć lat temu SJW stał się inwektywą używaną przez użytkowników Twittera. Obecnie jest kojarzone z osobą, która zawzięcie wspiera idee progresywne społecznie. Odrzuca logikę i fakty, jest niechętna dyskusji, ulega emocjom, czasem nawet zachowuje się agresywnie.
 

Strefa Kujona:

PC [wymowa: ˌpiːˈsiː], znaczenie:
– rzeczownik, skrót od „personal computer”; komputer osobisty, pecet
– rzeczownik, skrót od „police constable”; posterunkowy policji
– przymiotnik, skrót od „politically correct” [wymowa: pəˌlɪt.ɪ.kəl.i kəˈrekt]: 1. osoba politycznie poprawna (a politically correct person) ma przekonanie, że powinno się unikać używania języka i działań, które potencjalnie mogą być odebrane, jako obraźliwe (szczególnie chodzi o te słowa, zwroty i działania, które tyczą się płci i rasy); 2. politycznie poprawne słowo lub wyrażenie (a politically correct word or expression) jest neutralnym słowem lub wyrażeniem używanym w zastępstwie potencjalnie obraźliwego słowa lub wyrażenia np. “humankind” zamiast “mankind” (oba oznaczają ludzkość)

political correctness [wymowa: pəˌlɪt.ɪ.kəl kəˈrekt.nəs], rzeczownik, znaczenie:
– poprawność polityczna [unikanie słów i wyrażeń (oraz działań), które mogłyby obrazić innych, szczególnie tych, którzy należą do mniejszości seksualnych i etnicznych]

social [ wymowa: ˈsəʊ.ʃəl], przymiotnik, znaczenie:
– towarzyski, odnoszący się do zajęć niezwiązanych z pracą zawodową, w czasie których spotykasz innych ludzi i spędzasz z nimi czas; np. social life / życie towarzyskie, social event / spotkanie (wydarzenie) towarzyskie
– społeczny, socjalny, odnoszący się do społeczeństwa i do życia w grupie w zorganizowany sposób; np. social worker / pracownik socjalny

justice [wymowa: ˈdʒʌs.tɪs], rzeczownik, znaczenie:
– sprawiedliwość
– system sprawiedliwości, wymiar sprawiedliwości
– tytuł sędziego w Sądzie Najwyższym

warrior [ˈwɒr.i.ə(r)], rzeczownik, znaczenie:
– wojownik; np. a Samurai warrior / wojownik samurajski

SJW, social justice warrior – wojownik sprawiedliwości społecznej, pejoratywne określenie osoby, która promuje poglądy postępowe społecznie
 

Materiały źródłowe (słówka):

 

Zdjęcie wykonał Kerem Yucel, a można je znaleźć na portalu FREEIMAGES.