Porozmawiajmy o dziobaniu

W języku angielskim wyraz dziób przetłumaczymy jako – beak. „Beak” oznacza również duży nos, a zwłaszcza taki orli, wystający [From the distinctive beak of Gerard Depardieu to the button nose of actress Michelle Williams, our noses are among the most distinctive of our facial features / [Poczynając od charakterystycznego dzioba (w sensie dużego nosa) Gerarda Depardieu na przypominającym guziczek nosku (button nose – mały, zgrabny nos) aktorki Michelle Williams kończąc, nasze nosy należą do najbardziej charakterystycznych (z naszych) rysów twarzy].

I wyobraźcie sobie teraz, że nie ma czasownika od rzeczownika „beak”! Dziobać to zupełnie nowe słowo – peck (np. Hens are pecking in the dirt / Kury dziobią w ziemi). „To peck” oznacza także: cmoknąć, szybko, lekko pocałować (najczęściej w policzek); a rzeczownikpeck” to taki właśnie szybki, lekki całus. Prince William stooped down to give his grandmother, the Queen a peck on each cheek / Książę William pochylił się, by pocałować swoją babkę, Królową w oba policzki (dosłownie: by dać swojej babce, Królowej całusa na każdy policzek).

Matki niejadków w Wielkiej Brytanii mówią do swoich dzieci: Stop pecking at your food and start eating / Przestań skubać jedzenie i zacznij jeść (to peck atjeść małe ilości jedzenia bez chęci; wybrzydzać, grymasić).

Z dziobaniem kojarzy się też termin porządek dziobania. Porządek dziobania to ustalona hierarchia dominacji, gdzie ten, kto jest na jej szczycie, jest najmniej atakowany w razie konfliktu, a ci na dole – są atakowani najczęściej. Takie zjawisko opisał w 1921 roku norweski biolog Thorleif Schjelderup-Ebbe na podstawie obserwacji kur z własnego kurnika. Na język angielski “porządek dziobania” tłumaczymy właściwie dosłownie: pecking order (dokładnie: dziobania porządek; ponieważ w języku angielskim przymiotnik występuje przed rzeczownikiem). Jeśli ktoś z Was natknął się na „pecking order” to z pewnością od razu odgadł znaczenie tego terminu. No a teraz zagadka – czy macie pomysł na to, czym jest „hunt and peck” (dosłownie: polować i dziobać)? Odpowiedź na końcu tekstu.

Jeśli ktoś z Was śledzi losy rodziny królewskiej (czyli Royals, o słowie royal i jemu podobnych pisałam tutaj), to wie, jak wielki wpływ na księcia Harry’ego ma jego żona, Meghan Markle. Członkom rodziny królewskiej nie wolno ujawniać swoich poglądów politycznych (ponieważ monarcha reprezentuje każdego obywatela). A tuż przed wyborami prezydenckimi w USA książę Harry wraz z żoną namawiali Amerykanów do głosowania, ten apel odczytano też jako poparcie dla jednego z kandydatów – Joe Bidena (M. Markle ma liberalne poglądy). Wielu komentatorów zaapelowało wtedy do księcia Harrego, by postawił się żonie i nie łamał zasad, jakich był nauczony przestrzegać. Jednocześnie większość z nich wątpi w to, że tak się stanie, ponieważ: he is the very definition of a henpecked husband / on jest idealnym przykładem pantoflarza. A henpecked man (dosłownie: kuro-dziobany mężczyzna; hen – kura) to mężczyzna kontrolowany przez kobietę, a często też bojący się jej (tą kobietą najczęściej jest żona). Trudno uwierzyć, że człowiek, o którego ekscesach jeszcze niedawno rozpisywały się tabloidy, teraz jest przez nie określany pantoflarzem!

Hunt and peckpisać na klawiaturze tylko dwoma palcami, czyli „polujemy” wzrokiem po klawiaturze, by znaleźć odpowiednią literę, którą potem „dziobiemy” palcem. Kto z Was zgadł?

 

Strefa Kujona:

beak [wymowa: biːk], rzeczownik, znaczenie:
– dziób
– (mowa potoczna) duży nos

peck [wymowa: pek], czasownik, znaczenie:
– dziobać
– pocałować (szybko, lekko pocałować, najczęściej odnosi się to do pocałowania w policzek)

peck, rzeczownik, znaczenie:
– szybki, delikatny pocałunek (najczęściej w policzek)

peck at (something), czasownik złożony, znaczenie:
– jeść małe ilości jedzenia bez chęci; wybrzydzać, grymasić, skubać (jedzenie)

pecking order [wymowa:ˈpek.ɪŋ ˌɔː.dər], rzeczownik (zazwyczaj stosowany w liczbie pojedynczej), znaczenie:
– porządek dziobania

hunt and peck, znaczenie:
– pisać na klawiaturze tylko dwoma palcami (zwykle są to palce wskazujące)

henpecked [wymowa: ˈhen.pekt], przymiotnik, znaczenie (pejoratywnie):
– „a henpecked man” to mężczyzna kontrolowany przez kobietę, a często też bojący się kobiety (tą kobietą może być żona, partnerka); pod pantoflem (żony)

 

Materiały źródłowe:

słówka

inne

  • Porządek dziobania u kur (BBC). (Kura z zaznaczonym na pomarańczowo ogonem jest kurą dominującą, nazwano ją Margot. Jeśli jakaś inna kura się zbliży do jedzenia, to Margot da jej „dirty look / paskudnie na nią spojrzy” i ta kura się oddali. Jeśli i to nie pomoże, to pogrozi jej dziobnięciem.)
     

    Zdjęcie wykonała Peggy Dyar, a pochodzi ono z bazy zdjęć Pixabay. Zdjęcie przedstawia dzięcioła (po angielsku – woodpecker; wood – drewno).

  • Przydatne słówka, jakie znajdziemy w kurniku

    Wydaje się, że taki wiejski kurnik jest raczej mało obiecującym miejscem na nauczenie się jakichś przydatnych na co dzień angielskich słówek. Jednakże pozory mylą.

    Zacznijmy od słowa kura, które przetłumaczymy na angielski jako: hen. „Hen” ma jeszcze kilka innych znaczeń: samica każdego innego gatunku ptaka (będziemy to wiedzieli z kontekstu, że nie chodzi o kolejną kurę, ale np. o samicę orła, czy rudzika), przyszła panna młoda (stąd wieczór panieński to hen party) oraz (w Szkocji) przyjacielski sposób zwracania się do kobiety, bądź dziewczyny (Are you feeling fine, hen? / Czy wszystko dobrze, skarbie?).

    Kurnik, czyli dom kur, to po prostu henhouse. Jeśli lubicie czytać książki, to bardzo możliwe, że już natknęliście się na wydawnictwo – Hen House Publishing.

    Dość o kurach, teraz trochę o zarządcy całego przybytku. Kogut to po angielsku „cock”, a z dodaną nazwą gatunkową ptaka, oznacza: samca danego gatunku ptaka; np. a cock pheasant / samiec bażanta. Słowo cock to także obraźliwa nazwa typowo męskiej anatomii, także należałoby na nie mocno uważać.

    Jestem w trakcie czytania książki „Harry Potter i Komnata Tajemnic”, akurat mniej więcej w tym miejscu, gdzie Hagrid ma poważny problem: otóż ktoś mu morduje koguty. J.K.Rowling w tej książce użyła słowa rooster, a nie cock. Być może słowo cock za bardzo kojarzy się z tym ostatnim, wulgarnym znaczeniem i dlatego jest stopniowo wypierane przez rooster, które pochodzi z amerykańskiego angielskiego.

    Czasownikto cock” ma dwa (zupełnie niezwiązane z kogutem) znaczenia: unieść część ciała do góry lub w każdym innym kierunku (np. she cocked an eyebrow / uniosła brew; he cocked his head on one side / przechylił głowę) oraz przygotować broń do wystrzału (odciągnąć kurek strzelby).

    Najpopularniejsze słowo związane z kurami to jednak chicken. „Chicken” może oznaczać: kurczaka (w sensie ptaka hodowanego na mięso i dla jaj) oraz mięso z kurczaka (np. piersi z kurczaka to chicken breasts). „Chicken” to także bojaźliwa osoba, a czasownik złożony „chicken out” oznacza: stchórzyć, mieć cykora i nie zrobić tego, co się zamierzało (I was going to go bungee jumping, but I chickened out / Zamierzałem skoczyć na bungee, ale stchórzyłem).

    Na wiosnę w każdym kurniku pojawiają się kurczaczki, czyli „chicks” („chick” powstało prawdopodobnie jako skrót od „chicken”). Z niewiadomych względów „chick” oznacza też „laska” (w sensie młoda, atrakcyjna dziewczyna); np. She is a real chick / Niezła z niej laska. Jak podają słowniki, słowo chick w tym znaczeniu może być często odebrane jako obraźliwe. Kto by pomyślał, że to już drugie słowo z kurnika, którym można by kogoś urazić.
     

    Strefa Kujona:

    hen [wymowa: hen], rzeczownik, znaczenie:
    – kura
    – samica każdego gatunku ptaka
    – (mowa potoczna) na wieczorze panieńskim (hen party) słowem „hen” określamy przyszłą pannę młodą
    – (typowe dla Szkocji) przyjacielski zwrot w stosunku do kobiety, dziewczyny

    cock [wymowa: kɒk], rzeczownik, znaczenie:
    – kogut (samiec kury)
    – używany wraz z nazwą gatunku ptaka oznacza samca danego gatunku; np. a cock robin – samiec rudzika
    – (wulgarnie) penis

    cock, czasownik, znaczenie:
    – unieść jakąś część ciała do góry albo w jakimś innym kierunku; The dog cocked its leg by every tree on our route (in order to urinate) / Pies unosił nogę przy każdym drzewie na naszej trasie (obsikiwał każde drzewo)
    – przygotować broń do wystrzału (odciągnąć kurek strzelby)

    chicken [wymowa: ˈtʃɪk.ɪn], rzeczownik, znaczenie:
    – rodzaj ptaka, który jest hodowany dla jaj i mięsa albo nazwa mięsa z tego ptaka; kurczak
    – (mowa potoczna) bojaźliwa osoba

    chicken out, czasownik (mowa potoczna), znaczenie:
    – stchórzyć, mieć cykora i nie zrobić tego, co się zamierzało

    chick [wymowa: tʃɪk], rzeczownik, znaczenie:
    – kurczaczek
    – (slang, często traktowane jako obraźliwe) laska; atrakcyjna, młoda kobieta

    rooster [wymowa: ˈruː.stə(r )], rzeczownik, znaczenie:
    – kogut

     

    Materiały źródłowe (słówka):

    Hen (Cambridge Dictionary)
    Cock (Cambridge Dictionary)
    Chicken (Cambridge Dictionary)
    Chicken out (Oxford Learners Dictionaries)
    Chick (Cambridge Dictionary)
    Rooster (Cambridge Dictionary)
     

    Zdjęcie wykonał Pexels, a można je znaleźć na Pixabay.