Stalking i mobbing

Słowa stalking i mobbing już dawno weszły do języka polskiego. Na stalking i na stalkerów zwykle skarżą się znane osoby, a o mobbingu mówi się w kontekście problemów w pracy. Skąd wzięły się te słowa, co oznaczają i czego jeszcze możemy się na ich temat dowiedzieć?

A cheetah stalks its prey

Mnie, która lubi filmy przyrodnicze, „stalking” kojarzy się z jakimś drapieżnikiem, który powoli zbliża się do swojej ofiary. „Stalking” pochodzi od czasownika „to stalk / śledzić, skradać się”; np. a cheetah stalks its prey / gepard śledzi swoją ofiarę.

W świecie ludzi „to stalk” najczęściej będzie oznaczać: nielegalnie śledzić i obserwować kogoś przez dłuższy czas. Stąd właśnie wziął się rzeczownik „stalking / uporczywe nękanie powodujące uzasadnione okolicznościami poczucie zagrożenia lub istotne naruszenie prywatności”. Na stalking zwykle skarżą się znane osoby – w końcu wśród ich fanów zawsze znajdzie się ktoś, kto jest święcie przekonany, że łączy go z idolem jakaś specjalna więź i są sobie wzajemnie przeznaczeni.

Stalker

Takiego natręta, który śledzi każdy krok swojej ofiary, nęka ją niechcianymi wizytami, telefonami lub mejlami, nazwiemy „stalker”.

Celery stalks

Jeśli byliście na Wyspach i chcieliście kupić selera, to mogło Was zaskoczyć to, że tam dostępne są tylko selery naciowe. Dlatego w przepisach na sałatki, w których jest seler, w liście składników znajdziemy – celery stalks / łodygi selera.

Angry mob

Jedna z moich brytyjskich koleżanek miała w zwyczaju (oczywiście nieoficjalnie) nazywać „angry mob” rozwrzeszczanych ludzi, który po zmianie wpadali do fabrycznego sklepu na zakupy. Rzeczownik „mob” przetłumaczymy na: tłum, motłoch; zwłaszcza taki, który może stać się agresywny. Często doprecyzowuje się ten „mob” przymiotnikami – np. „angry mob” to – wściekły tłum, violent mob – agresywny motłoch, a lynch mob – tłum dokonujący samosądu.

Pozytywny „mob”

Rzeczownik „mob” ma zwykle negatywny wydźwięk, ale jest wyjątek – flash mob. „Flash mob” to sztuczny tłum ludzi gromadzących się niespodziewanie w miejscu publicznym w celu przeprowadzenia krótkotrwałego zdarzenia, zazwyczaj zaskakującego dla przypadkowych świadków. W akcji uczestniczą nieznani sobie ludzie znający jedynie jej termin i planowane działanie. Zazwyczaj akcje takie organizowane są za pośrednictwem internetu lub SMS-ów. Pierwsze flash moby organizowały się na początku tego wieku i były tak interesującym zjawiskiem, że nagrania tych zgromadzeń pokazywały nawet główne serwisy informacyjne.

To mob

Czasownik „to mob” oznacza: otoczyć kogoś tłumnie, zwłaszcza kogoś znanego, by wyrazić uznanie, porozmawiać lub zdobyć autograf. Z pewnością widzieliście nie raz zdjęcia gwiazdy filmu, czy muzyki, która opuszcza hotel. Przy wejściu do przybytku zbiera się wówczas tak dużo fanów, że gdyby nie ochrona, to ta znana osoba nie byłaby w stanie bezpiecznie wyjść. Stąd często w opisie pod zdjęciem będzie użyta jakaś forma czasownika „to mob”; np. He was mobbed by fans when he arrived at the airport / Został osaczony przez fanów, kiedy pojawił się na lotnisku.

W świecie zwierząt ten czasownik zwykle opisuje sytuację, gdy małe zwierzęta osaczają większego drapieżnika, by go odstraszyć. Takie akcje mobbingu robią np. wróble, gdy w pobliżu ich gniazd pojawi się wiewiórka.

Mobbing

Mobbing to: prześladowanie, nękanie i zastraszanie jednostki przez grupę. Mobbing może dziać się w: rodzinie, grupie rówieśniczej, szkole, pracy, lokalnej społeczności lub internecie. Mobbingu dokonuje grupa, a „bullingu” jedna osoba – „bully / dręczyciel”.

 

Strefa Kujona:

stalk [wymowa: stɔːk], czasownik, znaczenie:
– podchodzić, skradać się, śledzić zwierzę lub osobę, podchodzić do niej tak blisko, jak to tylko możliwe (bez ryzyka bycia wykrytym) w celu złapania lub zabicia
– nielegalnie śledzić i obserwować kogoś przez dłuższy czas; śledzić, tropić
– wejść lub wyjść gwałtownie, dumnie; wejść/wyjść z szumem, iść sztywnym krokiem, w(y)maszerować
– (literacko) nawiedzać, grasować (jeśli coś nieprzyjemnego stalks jakieś miejsce, to pojawienie się tego czegoś wywołuje uczucie grozy)

stalking [wymowa: ˈstɔːkɪŋ], rzeczownik, znaczenie:
– uporczywe nękanie powodujące uzasadnione okolicznościami poczucie zagrożenia lub istotne naruszenie prywatności

stalker [wymowa: ˈstɔː.kə(r)], rzeczownik, znaczenie:
– osoba, która nielegalnie obserwuje i śledzi inną osobę przez dłuższy czas
– osoba lub zwierzę, które podąża za innym zwierzęciem (tak blisko, jak to tylko możliwe bez bycia widzianym i słyszanym) zwykle w celu złapania lub zabicia tego zwierzęcia

stalk [wymowa: stɔːk], rzeczownik, znaczenie:
– łodyga, łodyżka, ogonek (ta część rośliny, która łączy liście, kwiaty lub owoce z główną łodygą (main stalk) rośliny
– wąska struktura, która utrzymuje jakąś część ciała u niektórych zwierząt; np. Crabs have eyes on stalks / Kraby mają oczy na słupkach

mob [wymowa: mɒb], rzeczownik, znaczenie:
– (zwykle pejoratywnie) duża grupa rozzłoszczonych ludzi, którzy łatwo mogą stać się agresywni; tłum, motłoch; np. The angry mob outside the jail was ready to riot / Wściekły tłum na zewnątrz więzienia był gotowy zacząć zamieszki
– (potocznie) grupa przyjaciół/znajomych, którzy są podobni sobie w jakichś sposób (niejako z zewnątrz wyglądają, jak jakaś grupa, a nie pojedyncze osoby); np. The usual mob was hanging out at the bar / Stała paczka spędzała czas przy barze
– (potocznie) gang, banda (organizacja kryminalna)

lynch mob [wymowa: ˈlɪntʃ mɒb], rzeczownik, znaczenie:
– tłum wymierzający lincz/samosąd

flash mob [wymowa: ˈflæʃ mɒb], rzeczownik, znaczenie:
– dosł. „błyskawiczny tłum“; sztuczny tłum ludzi gromadzących się niespodziewanie w miejscu publicznym w celu przeprowadzenia krótkotrwałego zdarzenia, zazwyczaj zaskakującego dla przypadkowych świadków; w akcji uczestniczą nieznani sobie ludzie znający jedynie jej termin i planowane działanie; zazwyczaj akcje takie organizowane są za pośrednictwem internetu lub SMS-ów

mob [wymowa: mɒb], czasownik, znaczenie:
– oblegać, obstąpić np. aktora, muzyka lub jakąś znaną osobę, by wyrazić podziw, spróbować nawiązać kontakt lub dać upust negatywnym emocjom
– osaczyć, oblegać, atakować – kiedy ptaki lub inne małe zwierzęta osaczają i atakują większe zwierzę (zwykle drapieżnika), by go odstraszyć i wygonić (w „Materiałach źródłowych” umieściłam link do krótkiego filmiku o tym, jak to małe ptaki robią mobbing sowie i nie dają jej się wyspać)

mobbing – prześladowanie, nękanie, zastraszanie, ośmieszanie jednostki przez grupę, może dziać się w: rodzinie, grupie rówieśniczej, szkole, pracy, lokalnej społeczności lub internecie; w języku polskim „mobbing” ma węższe znaczenie, bo dotyczy prześladowania, nękania itd. tylko w pracy

Strefa Zaciętego Kujona:

stalking horse [wymowa: ˈstɔːkɪŋ hɔːs], rzeczownik, znaczenie:
– osoba lub rzecz, która jest używana do ukrycia prawdziwego celu danego postępowania
– polityk, który walczy przeciw liderowi swojej partii w celu zbadania, jak wysokie poparcie ma lider

 

Materiały źródłowe:

słówka

inne

 

Zdjęcie, które wykonał Harshil Gudka.

Nawet nie wiecie, jak dużo wiecie o słowie „bull”

Słowo „bull” chyba najbardziej kojarzy się dziś z Red Bull (Czerwony Byk) – popularnym napojem energetycznym, który doda ci skrzyyydeł! Słowo to napotkamy też w nazwach ras psów: bulldog („pies na byki”), bull terrier i bull mastiff. Rasa buldogów została stworzona do walki z przywiązanym do słupa bykiem – grupa psów (na poszczególne psy stawiano zakłady) osaczała byka. Ten, który złapał byka za nos i przycisnął go do ziemi, był zwycięzcą. Bull terrier i bull mastiff powstały z dalszego krzyżowania buldoga.

Słowem „bull” nazwiemy po angielsku samca słonia lub innego, dużego gatunku zwierzęcia (jednak nie jelenia, jak w języku polskim; samiec jelenia to „stag”).

Bull i bullshit

That’s a load of bull! / To jest sterta bzdur! Choć częściej raczej usłyszymy wulgarne: That’s a load of bullshit! / To jest sterta g*wnianych bzdur! („shit” to wulgarne określenie na kupę, g*wno).

Bulldozer i bulldoze

Bulldozer” z pewnością rozpoznajecie jako – buldożer. W języku angielskim istnieje czasownik „to bulldoze”, czyli – używać buldożera, niszczyć nim np. budynki. Ten wyraz ma jeszcze dwa znaczenia: przepchnąć się, przepchnąć coś (np. He bulldozed his way to victory / Dopchał się do zwycięstwa) oraz zmusić kogoś do czegoś (np. They bulldozed him into selling / Zmusili go do sprzedaży).

Jak podaje „Słownik etymologiczny”, to ostatnie znaczenie „bulldoze” było historycznie pierwszym. Powstało ono od rzeczownika „bulldose”, który oznaczał „solidne bicie, solidna chłosta”; a dokładniej: „dose / dawka” odpowiednia na „bull/byka”. „Bulldose” było slangowym określeniem zastraszenia, jakiego obiektem byli czarnoskórzy wyborcy podczas amerykańskich wyborów prezydenckich 1876 r. (Więcej o tym w Materiałach źródłowych, ale zasadniczo celem bullingu było, by czarnoskórzy wyborcy albo głosowali na Demokratę, albo nie głosowali wcale).

Bullying

Bullying” to: dręczenie, dokuczanie, zastraszanie. Zauważyłam, że tego angielskiego terminu używa się także w polskich mediach. O bullingu najczęściej mówi się w kontekście szkoły; By law, all state schools must have a behaviour policy in place that includes measures to prevent all forms of bullying among pupils / Wg prawa wszystkie państwowe szkoły muszą posiadać aktualny kod zachowania (pewien zestaw zasad zachowania, jaki obowiązuje w danej szkole), który zawiera metody zapobiegania wszelkim formom dręczenia wśród uczniów.

Bully

„Bullying” pochodzi od czasownika „to bully / dręczyć, dokuczać”; przykład z prasy z końca maja (z pewnością kojarzycie to tragiczne wydarzenie): Texas school shooter Salvador Ramos was bullied at school because of the clothes he wore and because his family was poor, former classmate says / Szkolny strzelec z Teksasu (angielska wersja jest tutaj bardziej opisowa, w polskiej prasie nazywano go albo napastnikiem, albo zabójcą) Salvador Ramos był prześladowany w szkole z powodu ubrań, jakie nosił i dlatego, (że) jego rodzina była biedna, mówi były kolega z klasy.

Inni „classmates / koledzy z klasy” z kolei twierdzą, że: Salvador Ramos was a bully who provoked other people in order to pick fights and was seen hurting dogs / Salvador Ramos był dręczycielem, który prowokował innych ludzi, żeby zaczynali z nim bójki i był widziany, (gdy) krzywdził psy.

 

Strefa Kujona:

bull [wymowa: bʊl], rzeczownik, znaczenie:
– byk (samiec bydła )
– samiec słonia, wieloryba lub innych dużych zwierząt
– (finanse) osoba, która kupuje udziały w firmie z nadzieją, że wkrótce je sprzeda po wyższej cenie
– bulla papieska (list lub dokument papieski)
– (mowa potoczna) ściema, bzdura, kit (pomysły, wypowiedzi i przekonania, które uważasz za głupie i nieprawdziwe)
– (też: bullseye) centrum tarczy w grze w strzałki lub łucznictwie (też: rzut, który trafia w centrum tarczy)

bullshit [ˈbʊlʃɪt], rzeczownik, znaczenie:
– (slang, wulgarnie) g*wno prawda, bzdura, brednia

bulldozer [ˈbʊlˌdəʊ.zə(r)], rzeczownik, znaczenie:
– buldożer, ciężki pojazd służący do przesuwania kamieni i ziemi

bulldoze [wymowa: ˈbʊldəʊz], czasownik, znaczenie:
– niszczyć budynki, drzewa itp. przy pomocy buldożera; wyburzać
– przepchnąć się (gdzieś), przepchnąć coś (gdzieś); np. He bulldozed his way to victory / Dopchał się do zwycięstwa
(Mam wrażenie, że w tym znaczeniu „bulldoze” jest negatywne, choć słowniki o tym nie wspominają. Dlatego, by potwierdzić swoją tezę, zaczęłam szukać w necie. Znalazłam dwa przykłady w prasie. W obu przykładach o danych osobach piszą redaktorzy, którzy nie darzą sympatią osoby, o której piszą. A oto te przykłady: Harvey Weinstein bulldozed his way back to the top / Harvey Weinstein dopchał się na szczyt; Trump bulldozes his way through debate with mix of attacks, insults and falsehoods / Trump przepchnął przez debatę mieszanią ataków, obelg i kłamstw)
– zmusić kogoś do czegoś; np. They bulldozed him into selling

bullying [wymowa: ˈbʊl.i.ɪŋ], rzeczownik, znaczenie:
– dręczenie, znęcanie się, dokuczanie, zmuszanie, zastraszanie (zachowanie, które krzywdzi i zastrasza słabsze osoby, często też zmusza je do robienia czegoś, czego one nie chcą robić)

bully [wymowa: ˈbʊli], czasownik, znaczenie:
– zastraszać, dręczyć, dokuczać; np. He was bullied at school / Dokuczano mu w szkole
– bully (somebody) into (something / doing something) – zmuszać (kogoś) do (czegoś / robienia czegoś); np. A war journalist who claimed the BBC bullied her into a dangerous assignment has won a £40,000 payout / Korespondentka wojenna, która twierdziła, że BBC (państwowa telewizja w Wielkiej Brytanii) zmusiła ją do niebezpiecznego zadania wygrałą 40 000 £ odszkodowania

bully [wymowa: ˈbʊl.i], rzeczownik, znaczenie:
– dręczyciel; ktoś, kto krzywdzi lub grozi komuś (innym) często przez pewien czas (nie jest jednorazowa sytuacja) i często też zmusza innych do robienia czegoś, czego oni nie chcą robić

Strefa Zaciętego Kujona:

bully for you! – też mi coś! wielkie mi coś! wielka rzecz! (mowa potoczna, wyrażenie używane, by pokazać, że nie zrobiło na tobie wrażenia to, co ktoś powiedział lub zrobił)

bully pulpit [wymowa: ˈbʊli pʊlpɪt], rzeczownik, znaczenie:
– wysoka pozycja dająca władzę, która umożliwia dotarcie do szerszej publiczności (czyli kiedy można jakieś pomysły, idee próbować przeforsować lub dotrzeć z informacją do wielu ludzi); np. He intends to use the presidency as a bully pulpit to promote family values / Zamierza użyć prezydentury (okresu, kiedy pełni funkcję prezydenta) jako momentu (okazji, dobrego czasu) na promowanie wartości rodzinnych

bully boy [wymowa: ˈbʊl.i ˌbɔɪ], rzeczownik, znaczenie:
– (mowa potoczna) brutalny i groźny mężczyzna, zwłaszcza taki, któremu płacą za krzywdzenie lub nastraszenie kogoś; oprych, zbój, zbir

 

Materiały źródłowe:

słówka

inne

 

Zdjęcie przedstawia buldoga Maxa ze słynnego w latach 80-tych i 90-tych amerykańskiego serialu „Gliniarz i Prokurator” (w oryginale: Jake and the Fatman) . Buldog należał do aktora Williama Conrada, który odgrywał rolę prokuratora. Obaj są na zdjęciu. Fotografia pochodzi z portalu Rotten Tomatoes.

Crash Test Dummies

W 1993 roku kanadyjski zespół Crash Test Dummies wypuścił piosenkę o dość specyficznym tytule – Mmm Mmm Mmm Mmm (można jej wysłuchać tutaj). Piosenkę z pewnością kojarzycie, zespołu raczej nie, bo Crash Test Dummies to tzw. zespół jednego przeboju.

Co oznacza nazwa tej kapeli?

Znaczenie jednego ze słów będziemy wiedzieć od razu – test to … test. Ten wyraz ma zakres znaczeniowy bardzo zbliżony do jego polskiego odpowiednika. Mamy więc „test” rozumiany jako: (1) – sprawdzian, klasówka, (2) – test urządzenia lub produktu, (3) – trudna sytuacja oraz (4) – badanie medyczne, test laboratoryjny.

Jeśli czytaliście mój poprzedni wpis „Pacyfism, pacyfist i pacifier” to wiecie, że w brytyjskim angielskim dummy to smoczek. Można by pomyśleć, że dummies to smoczki (ta liczba mnoga jest tworzona na podobnej zasadzie, jak w słowach: baby/małe dziecko, stąd mamy – babies / małe dzieci, berry/jagoda – berries / jagody czy lorry/ciężarówka – lorries / ciężarówki). Czyli mielibyśmy po prostu – testowe smoczki.

Czy aby na pewno chodzi o smoczki?

„Dummy” można ogólnie rozumieć, jako: namiastka czegoś, zamiennik, który ma konkretne, użytkowe zastosowanie.

There were an average of 70 reported violent muggings every day in Mexico City in the first four months of 2019. The clever residents are now buying dummy smartphones to trick muggers who demand their real handheld devices / W ciągu pierwszych czterech miesięcy 2019 roku w stolicy Meksyku było codziennie średnio 70 zgłoszonych brutalnych kradzieży. Sprytni mieszkańcy teraz kupują atrapy smartfonów, by oszukać rabusiów, którzy żądają ich prawdziwych urządzeń mobilnych.

My na szczęście nie mieszkamy w miejscu z tak wysoką przestępczością i nie musimy kupować atrap telefonów. Możemy je natomiast zobaczyć w salonach sieci komórkowych. Z kolei w sklepach z odzieżą natkniemy się na dummies / atrapy ludzi, manekiny.

Nieprzyjemne słowo „crash”

Crash” jest wyrazem dźwiękonaśladowczym i tę jego cechę zauważymy w dwu znaczeniach – huk, łomot oraz wypadek np. samochodowy (Diana, Princess of Wales, was killed in a car crash in central Paris along with her close friend Dodi Fayed / Diana, księżna Walii zginęła w wypadku samochodowym w centrum Paryża razem ze swoim bliskim przyjacielem Dodim Fayed).

„Crash” to też – krach, załamanie, np. stock market crash / krach giełdowy oraz awaria komputera, systemu [When a Web site is overrun with visitors, there may be a delay, but if its servers become overloaded, the site will crash completely / Kiedy strona internetowa jest opanowana przez odwiedzających wtedy może być opóźnienie (zwolnienie strony), ale kiedy jej serwery staną się przeładowane wtedy nastąpi całkowita awaria (strona przestanie działać)].

Crash-test dummy

I „crash”, i „dummy” mają wiele znaczeń, dlatego crash test dummies moglibyśmy (teoretycznie) rozumieć na wiele sposobów. Jednak istnieje takie coś, jak „crash test”, czyli – symulacja wypadku, oraz „crash-test dummy” – manekin mający czujniki, które pokazują, co się dzieje z ciałem w trakcie wypadku samochodu.

Czyli Crash Test Dummies to są te manekiny, których używa się do badania bezpieczeństwa samochodów. Nie mam pojęcia, dlaczego członkowie zespołu tak nazwali swoją kapelę.

 

Strefa Kujona:

test [wymowa: test], rzeczownik, znaczenie:
– test, sprawdzian, klasówka; sprawdzanie czyjejś wiedzy lub czyiś umiejętności za pomocą pytań, na które ta osoba ma odpowiedzieć lub zadań, jakie ma wykonać; np. spelling test / test na pisownię [w języku angielskim niektórych liter w wyrazach się nie czyta, stąd należy się uczyć wymowy każdego wyrazu z osobna (to dla nas cudzoziemców utrudnienie), a dzieci w brytyjskich szkołach uczą się pisowni każdego z wyrazów i co jakiś czas piszą te spelling tests)
– test urządzenia (czy działa sprawnie), test produktu; badanie, które ma na celu stwierdzenie, czy i jak dobrze coś działa lub dowiedzenie się więcej nt. czegoś (np. Tests have shown high levels of pollutants in the water / Testy wykazały wysokie stężenie zanieczyszczeń w wodzie)
– test – trudna sytuacja, która pokazuje wartość kogoś/czegoś (np. He saw their separation as a test of the strength of their love / Postrzegał separację jako sprawdzian, jak silna jest ich miłość)
– badanie (medyczne), test; np. eye test / badanie wzroku, pregnancy test / test ciążowy

dummy [wymowa: ˈdʌmi], rzeczownik, znaczenie:
– manekin (w sklepie, u krawcowej)
– atrapa (obiekt, która wygląda jak telefon, laptop, narzędzie, broń, pojazd itd. ale, który nie nadaje się do użytku)
– zwód, (w sporcie np. w piłce nożnej) udawane np. podanie piłki w celu oszukania drużyny przeciwnika
– smoczek (w amerykańskim angielskim mamy – pacifier)

crash [wymowa: kræʃ], rzeczownik, znaczenie:
– wypadek samochodowy, lotniczy itp.
– huk, łomot (nagły, głośny dźwięk), zauważcie, że „crash” jest wyrazem dźwiękonaśladowczym
– (finanse, biznes) nagły, poważny spadek cen lub wartości czegoś; krach, załamanie
– awaria komputera, zawieszenie systemu

crash test [wymowa: ˈkræʃ test], rzeczownik, znaczenie:
– test zderzeniowy, test zderzenia samochodu przeprowadzany w warunkach laboratoryjnych, którego celem jest sprawdzenie systemów bezpieczeństwa samochodu

crash-test dummy [wymowa: ˌkræʃ test ˈdʌmi], rzeczownik, znaczenie:
– manikin używany w teście zderzeniowym samochodów

 

Materiały źródłowe:

słówka

inne

 

Zdjęcie pochodzi ze strony zespołu Crash Test Dummies.

Pacyfism, pacyfist i pacifier

Ostatnie wydarzenia na świecie sprawiają, że przychodzą mi do głowy słowa mniej lub bardziej związane z wojną.

Pacyfism, pacifist i pacification – prawdziwi przyjaciele słownikowi

W języku angielskim mamy sporo prawdziwych przyjaciół słownikowych. Jednym z nich jest wyraz „pacyfism” – czyli – pacyfizm – pogląd głoszący konieczność zaprzestania i niewszczynania wojen lub ruch społeczno-polityczny działający na rzecz utrzymania pokoju, potępiający wszystkie wojny bez względu na ich przyczyny i charakter. Przyjaciółmi są też „pacyfist”, czyli – pacyfista – zwolennik pacyfizmu oraz „pacification” – pacyfikacja, czyli tłumienie buntu, powstania, strajku itp., zwykle przy użyciu siły zbrojnej.

„To pacyfy” – czasownik, który potrafi zaskoczyć

Do tej rodziny wyrazów należy również czasownik „to pacyfy” – pacyfikować – tłumić strajk, zamieszki itp. My, Polacy, jesteśmy przyzwyczajeni, że wszystkie te ww. wyrazy są używane w jakimś kontekście politycznym. I tak też jest z pierwszymi trzema ich angielskimi odnośnikami. Natomiast „to pacyfy” może Was zadziwić – bo znajdziecie go także w zupełnie nieoczekiwanych miejscach.

In Indonesia , the mountains’s eruptions are seen as a sign of anger from the gods. Gunung Bromo, on Java, has an annual festival when offerings are thrown into the crater in an attempt to pacify the gods. / W Indonezji wybuchy w górach są widziane jako znak gniewu bogów. [Wulkan] Gunung Bromo na wyspie Jawa ma coroczną uroczystość, kiedy dary są wrzucane do krateru w celu udobruchania bogów.

Czyli w tym drugim znaczeniu „to pacyfy” również mamy „tłumić jakiś bunt”, ale drogą bardziej ugodową (i oczywiście o „użyciu siły zbrojnej” mowy nie ma). Także drugie tłumaczenie tego czasownika to: uspokajać (kogoś), łagodzić czyjąś złość/rozdrażnienie.

Małe dzieci często bywają rozdrażnione i marudne. Stąd ten wyraz jest często używany w tekstach poświęconych rodzicielstwu:

Tablets and phones have replaced the TV as a way of pacifying children and keeping them entertained // Tablety i telefony zastąpiły telewizję jako sposób uciszania/uspokajania dzieci i zapewniania im rozrywki.

Kim jest pacyfier?

W języku angielskim panuje zasada, że gdy dodamy do bezokolicznika końcówkę „er”, to otrzymamy wykonawcę czynności, o której mówi czasownik (np. to teach / uczyć i dlatego „teach+er” – „teacher” to – nauczyciel; jest cała masa tych słów: worker / pracownik, singer / piosenkarz, killer / morderca).

Z tym „pacifier” to ja Was jednak podpuściłam. „Pacyfier” to NIE jest ktoś, kto zaprowadza spokój, tylko – coś, rzecz, która uspokaja zdenerwowaną/rozżaloną osobę.

„Pacifiers”, to potwierdzi każdy rodzic, są niezbędne, jeśli mamy do czynienia z małymi dziećmi:

Look around on your next plane trip. The iPad is the new pacifier for babies and toddlers / Rozejrzyj się, jak będziesz następnym razem podróżować samolotem. iPad jest nowym uspokajaczem dla niemowlaków i małych dzieci.
Ten cytat wzięłam z brytyjskiej gazety „The Guardian”, ale tutaj „pacifier” można spokojnie zrozumieć też, jako – smoczek (a jest to amerykański angielski, w UK mówi się na smoczka dummy). Także Amerykanie dając nazwę na smoczek skupiali się na jego funkcji, a Anglicy – na tym, że jest imitacją, zamiennikiem (sutka).

„Pacific” z dużej i małej litery

Rzeczownik „the Pacific” oznacza oczywiście: Pacifik/Ocean Spokojny (przed nazwami oceanów dajemy „the”). Ten wyraz może też występować jako przymiotnik. Czyli „Pacific” przetłumaczymy na – pacyficzny. Natomiast „pacifik” z małej litery, to – pokojowy. Jest to słowo rzadko używane, ale ponieważ łatwo jest zapamiętać jego znaczenie, to ja je tutaj umieściłam. Jeśli kiedyś je napotkacie (najprawdopodobniej w jakiejś książce), to od razu będziecie wiedzieli, co ono oznacza.

 

Strefa Kujona:

pacifism [wymowa: ˈpæsɪfɪzəm], rzeczownik, znaczenie:
– przekonanie, że wojna i przemoc są zawsze złe, pacyfizm („Słownik języka polskiego PWN” podaje tutaj wyczerpującą definicję pacyfizmu: pogląd głoszący konieczność zaprzestania i niewszczynania wojen; ruch społeczno-polityczny działający na rzecz utrzymania pokoju, potępiający wszystkie wojny bez względu na ich przyczyny i charakter)

pacifist [wymowa: ˈpæsɪfɪst], rzeczownik, znaczenie:
– osoba, które uważa, że wojna i przemoc są zawsze moralnie złe i która odmawia brania udziału w wojnie; pacyfista

pacification [wymowa: ˌpæsɪfɪˈkeɪʃn], rzeczownik, znaczenie:
– pacyfikacja, tłumienie buntu, powstania itp. zwykle przy użyciu siły zbrojnej:
– uspokajanie/wyciszanie kogoś, kto jest zły lub niezadowolny/nieszczęśliwy/rozczarowany np. the pacification of public opinion / uspokajanie opinii publicznej

pacify [wymowa: ˈpæsɪfaɪ], czasownik, znaczenie:
– zaprowadzać pokój, tłumić/pacyfikować (np. zamieszki)
– uspokajać (kogoś), łagodzić czyjąś złość/rozdrażnienie; np. to pacify the public / uspokoić opinię publiczną

pacifier [wymowa: ˈpæs.ɪ.faɪ.ə(r)], rzeczownik, znaczenie:
– rzecz, która uspokaja zdenerwowaną/rozżaloną itp. osobę
– (amerykański angielski) smoczek (w brytyjskim angielskim mówimy – dummy)

the Pacific (the Pacific Ocean) – Ocean Spokojny, Pacyfik

Pacific, przymiotnik, znaczenie:
– należący lub odnoszący się do Pacyfiku; pacificzny

pacific [wymowa: pəˈsɪf.ɪk], przymiotnik, znaczenie:
– pokojowy lub pomagający osiągnąć pokój

 

Materiały źródłowe:

słówka

inne

 

Zdjęcie wykonał Jeremy Bezanger, a pozostałe prace fotografa można znaleźć na Unsplash.

Jakie słowa dodała do słownika II wojna światowa?

Wojna niesie cierpienie, śmierć i nieszczęście. Jest jednym z największych kataklizmów. To tragiczne wydarzenie kształtuje całe pokolenia, wpływa na sposób myślenia i pozostawia trwały ślad w języku.

Wiele popularnych dziś słów w języku angielskim pochodzi z okresu II wojny światowej. Większość z nich zaczęło swój żywot, jako element żargonu wojskowego – były to użyteczne skróty lub zapożyczenia, które dziwnymi kolejami losu przedostały się do codziennej angielszczyzny i które używamy do dzisiaj.

Spam, Jeep i radar

Spam dziś zrozumiemy, jako: niechciany e-mail, który zazwyczaj zawiera reklamy. Jednak oryginalnie „Spam” był nazwą konserwy wieprzowej (od: spiced / przyprawiona i ham / szynka), która była popularnym jedzeniem wysyłanym dla wojska.

Slang żołnierski był inspiracją dla marki samochodów terenowych. Samochód „uniwersalnego użytku / general-purpose” nazywano skrótowo GP. Jeśli wypowiemy ten skrót szybko to otrzymamy „dżip”, co po angielsku zapisalibyśmy jako – Jeep.

Z tamtego okresu pochodzi też słowo “radar” – które jest to akronimem od „ratio detecting and ranging / radiowe wykrywanie i namierzanie”. W języku polskim „radar” jest głównie używany w kontekście wojskowym, natomiast w angielskim mamy z nim kilka bardzo użytecznych zwrotów: below/under the radar (np. He tried to stay below her radar / Starał się być niezauważony przez nią) oraz on/off the radar [np. Toy safety is definitely on consumers’ radar / Bezpieczeństwo (w użytkowaniu) zabawek jest zdecydowanie ważne dla klientów (gdybyśmy dali tam “off” zamiast “on” to to zdanie powiedziałoby nam, że bezpieczeństwo zabawek nie jest ważne dla klientów)].

Co Brytyjczycy wzięli z niemieckiego?

Every politician gets flak from time to time / Każdy z polityków dostaje po głowie od czasu do czasu. „Flak” przetłumaczymy na: (potocznie) ostra krytyka oraz ogień przeciwlotniczy (stąd mamy – flak jacket / kamizelka kuloodporna). Flak jest skrótem od: Fliegerabwehrkanone / działo obrony przeciwlotniczej.

Over the years, the Kremlin has built a simulated democracy with a series of ersatz -opposition parties / Przez lata Kremlin zbudował udawaną demokracją z serią namiastek partii opozycyjnych. Niemieckie słowo „Ersatz” oznacza „substytut, namiastka”. I tak go też zrozumiemy w języku angielskim – tylko oczywiście nie będzie ono pisane z dużej litery (w niemieckim rzeczowniki pisze się z dużej litery).

Polski wkład w angielszczyznę

Rafał Lemkin był polskim prawnikiem, który wyemigrował do Stanów. Tam napisał książkę o eksterminacji Żydów przez hitlerowskie Niemcy. Nie było wówczas terminu prawnego, który swoim znaczeniem nazywałby taką zbrodnię. Stąd Lemkin stworzył swój własny termin – genocide. Słowo to bazuje na dwu greckich wyrazach: genos /rasa, rodzaj i cide/zabicie. „Genocide” przetłumaczymy na polski jako – ludobójstwo.

DODATEK
Owczarek niemiecki to German shepherd czy Alsatian? Odpowiedź znajdziesz tutaj.

 

Strefa Kujona:

Więcej o słowie „spamtutaj

Jeep [wymowa: dʒiːp], rzeczownik, znaczenie:
– marka małych, wytrzymałych samochodów (często wojskowych) używanych do jeżdżenia po wyboistych terenach

radar [wymowa: ˈreɪdɑː(r)], rzeczownik, znaczenie:
– radar, stacja radiolokacyjna [urządzenie służące do wykrywania – za pomocą fal radiowych – obiektów powietrznych, nawodnych oraz lądowych takich jak: samoloty, śmigłowce, rakiety, statki (również chmury oraz obiekty terenowe), pozwalające na określenie kierunku, odległości, a także rozmiarów obiektu]

Z słowem „radar” mamy kilka użytecznych zwrotów:

below/under the radarużywany, by powiedzieć, że ludzie nie są czegoś świadomi – np. Around 400 Russian mercenaries reportedly entered Kyiv in January with orders to assassinate President Zelensky. Mr Putin is understood to have sent them into the capital before the Russian invasion began to maximise their chances of going under the radar // Rzekomo około 400 rosyjskich najemników weszło do Kijowa w styczniu z rozkazami zabicia prezydenta Zełenskiego. Przyjmuje się, że pan Putin wysłał ich do stolicy zanim się zaczęła rosyjska inwazja, by zmaksymalizować ich szanse że inni nie będą świadomi ich celu i obecności/ bycia niewykrytymi.

on/off the radar (screen)używany, by powiedzieć, że uwaga ludzi jest/nie jest skupiona na czymś – np. With the threat of nuclear war on the radar, the West has intervened as much as possible in taking proactive steps without crossing the red line of direct military interventions // Znając możliwość/mając świadomość zagrożenia wojną nuklearną Zachód interweniował tak dużo, jak to możliwe w podjęciu prewencyjnych kroków bez przekraczania czerwonej linii bezpośredniej militarnej interwencji

flak (też – flack) [wymowa: flæk], rzeczownik, znaczenie:
– działa na ziemi, które strzelają w samoloty wroga; pociski z tych dział; ogień przeciwlotniczy
– (mowa potoczna) krytyka, ostrzał/ogień krytyki

flak jacket
[wymowa: ˈflæk dʒækɪt], rzeczownik, znaczenie:
– kamizelka kuloodporna

ersatz [wymowa:ˈeəzæts], przymiotnik, znacznie:
– sztuczny, będący namiastką, będący gorszym zamiennikiem (sztuczny i nie tak dobry, jak prawdziwa rzecz/produkt)

genocide [wymowa: ˈdʒen.ə.saɪd], rzeczownik, znaczenie:
– ludobójstwo (zbrodnia przeciwko ludzkości, obejmująca celowe wyniszczanie całych lub części narodów, grup etnicznych, religijnych lub rasowych, zarówno poprzez fizyczne zabójstwa członków grupy, jak i wstrzymanie urodzeń w obrębie grupy, stworzenie warunków życia obliczonych na fizyczne wyniszczenie, czy przymusowe odbieranie dzieci)

 

Materiały źródłowe:

słówka

inne

 

Zdjęcie wykonał Elliott Engelmann, a pozostałe prace fotografa można znaleźć na Unsplash.