Kto w UK dostaje pension?

Jeśli napotkalibyście słowo „pension”, to nie przyszłoby Wam od razu do głowy tłumaczenie: pensja? „Pension”, podobnie jak pensja, jest także sumą pieniędzy regularnie wpłacaną na konto osoby, tylko że „pension” dostaje się wtedy, gdy skończy się pracować zawodowo. „Pension” przetłumaczymy na – emerytura.

A „pensioner” to z kolei emeryt. Aby dostać emeryturę (State Pension / emeryturę państwową) trzeba osiągnąć wiek emerytalny / State Pension age.

Czym w takim razie jest retirement?

Rozbijmy zjawisko emerytury na dwa składniki: pieniądze, jakie się dostaje za lata pracy i okres, kiedy się nie pracuje zawodowo.

To pierwsze to – pension / emerytura (pieniądze), a to drugie to – retirement / emerytura (czas, kiedy się już nie pracuje).

Retired

Zamiast słowa „pensioner” zwykle można użyć przymiotnika retired / emerytowany; np. He is a retired teacher / On jest emerytowanym nauczycielem.

Retirement homes i retirement community

Starsze osoby, które wciąż są w stanie zadbać o siebie, mogą zamieszkać w retirement homes. „Retirement home” to dom lub mieszkanie w osiedlu specjalnie zaprojektowanym dla starszych osób (często, by tam zamieszkać, należy mieć skończony pewien wiek, nie pracować lub pracować na część etatu). Osiedle z retirement homes nazwiemy – retirement community (community / społeczność).

To retire

„Retirement” i „retired” pochodzą od czasownika „to retire”, którego znaczenie można uogólnić do: wycofać się (z akcji).

David Beckham has retired from football, bringing an end to a glittering career on the field / David Beckam przeszedł na emeryturę w futbolu, kończąc błyskotliwą karierę na boisku.

Słynny brytyjski głosiciel teorii spiskowych – David Icke też kiedyś grał w piłkę nożną, ale:

Chronic ingury issues forced Icke to retire from football in 1973 at the age od 21, meaning his career was very much shortlived / Problemy z przewlekłą kontuzją zmusiły Icke’a, by wycofał się z futbolu w 1973 roku w wieku 21 lat, co znaczy, że jego kariera była bardzo krótka.

W starych książkach często napotkamy „retire” w znaczeniu „iść spać”; np. I retired late that evening / Późno poszedłem spać tamtego wieczoru.

Jestem w trakcie któregoś już czytania słynnej powieści „Jane Eyre” (polskie tłumaczenie to „Dziwne losy Jane Eyre”). Jane Eyre pracuje jako guwernantka w posiadłości Thornfield pana Rochestera. Los sprawił, że doświadczony przez życie i zgorzkniały Mr. Rochester zakochuje się ze wzajemnością w biednej, dobrej Jane. Jednak Jane dowiaduje się (i to w momencie brania ślubu), że jej wybranek ma żonę. Rochester próbuje ratować sytuację i wyjawia swoje motywy oraz opisuje, jak podstępnie wciągnięto go w to pierwsze małżeństwo. Jednak Jane, po wysłuchaniu ściskającego za serce wyznania, i tak decyduje się zrobić, to co uważa za słuszne:

I retired to the door / Wycofałam się do drzwi
„You are going, Jane?” / „Odchodzisz Jane?”
„I am going, ser.” / „Odchodzę, proszę pana.”
„You are leaving me?” / „Opuszczasz mnie?”
„Yes.” / „Tak.”

W tej scenie „retire” zrozumiemy jako – wycofać się; opuścić dane miejsce i udać się w jakieś spokojne miejsce; oddelegować się. Po dowiedzeniu się, że Mr. Rochester ma żonę w momencie brania z nim ślubu, a potem usłyszeniu niezmiernie wylewnego, jak na Anglika, wyznania miłości, któż nie miałby mętliku w głowie i nie musiałby „retire”, żeby to wszystko na spokojnie przemyśleć?!

DODATEK
W Wielkiej Brytanii bardzo często mówi się o pension pot? Pension pot przetłumaczymy na: garniec emeryta. Czym jest ten pension pot, a czym – pension plan? Odpowiedź znajdziesz tutaj.

 

Strefa Kujona:

pension [wymowa: ˈpenʃn], rzeczownik, znaczenie:
– emerytura (w znaczeniu: pieniądze regularnie otrzymywane od rządu lub zakładu pracy po skończeniu pracy zawodowej)

pensioner [wymowa: ˈpen.ʃən.ə(r)], rzeczownik, znaczenie:
– emeryt (ktoś, kto dostaje świadczenie emerytalne)

retired [wymowa: rɪˈtaɪəd], przymiotnik, znaczenie:
– emerytowany, będący na emeryturze (niewykonujący zawodu, w stanie spoczynku)

retirement [wymowa: rɪˈtaɪəmənt], rzeczownik, znaczenie:
– przejście na emeryturę (zaprzestanie pracy zawodowej, zwykle z powodu osiągnięcia określonego wieku)
– emerytura (czas w życiu, kiedy przestaje się pracować zawodowo, zwykle z powodu osiągnięcia pewnego wieku)
– zakończyć karierę (przejść na emeryturę) np. w sporcie, polityce, modelingu

retirement home [wymowa: rɪˈtaɪəmənt həʊm], rzeczownik, znaczenie:
– dom spokojnej starości, dom starców [dom lub mieszkanie, w którym starsza osoba żyje, szczególnie, gdy należy do osiedla domów specjalnie zaprojektowanych dla starszych ludzi; miejsce, gdzie żyją starsi ludzie i gdzie się nimi opiekuje (w retirement homes żyją osoby, które nie wymagają lub wymagają mało opieki, w przeciwieństwie do care homes / domach opieki)]

retirement community [wymowa: rɪˈtaɪəmənt kəmjuːnəti], rzeczownik, znaczenie:
– osiedle zaprojektowane dla starszych osób

retire [wymowa: rɪˈtaɪə(r)], czasownik, znaczenie:
– przestać pracować zawodowo, przejść na emeryturę (odejść z pracy i przestać pracować, szczególnie z powodu wieku lub choroby), odprawić kogoś na emeryturę
– (w sporcie) wycofać się z zawodów, walki itp. zwykle z powodu doznania urazu
– (język oficjalny) opuścić dane miejsce (np. głośne spotkanie, wydarzenie rodzinne) i udać się w cichsze i odosobnione miejsce; oddelegować się; udać się (gdzieś/po coś)
– (o wojsku, język oficjalny) wycofać się z walki w celu reorganizacji szeregów
– (język literacki) iść spać

 

Materiały źródłowe (słówka):

Czym zajmuje się period dignity officer?

W połowie sierpnia tego roku w Szkocji wszedł w życie nowy akt prawny – The Period Products Act. Wdrażeniem go w jednostkach samorządowych mają zająć się period dignity officers. Czym dokładnie zajmują się period dignity officers i jaki problem ma rozwiązać The Period Products Act?

Officer to – oficer?

Ostatnie słowo z nazwy stanowiska wydaje się znajome, bo w końcu „officer” to – oficer (stopień wojskowy). Tym słowem zwrócimy się także do policjanta; np. I am sober, officer / Jestem trzeźwy, panie władzo.

Angielski „officer” ma także dużo wspólnego z „office / biuro”, bo oznacza: urzędnik państwowy lub pracownik dużej organizacji.

Co oznacza słowo „period”?

Jeśli „period” skojarzył się Wam z „periodyk” (periodyk – czasopismo wydawane co jakiś czas), to jesteście na dobrym tropie. „Period” to: okres (czasu); np. Childhood is usually a very happy period / Dzieciństwo jest zwykle bardzo szczęśliwym czasem.

„Period” to po angielsku także: lekcja oraz miesiączka (okres), np. I have my period/I’m on my period // Mam okres.

Have some dignity!

„Dignity” chyba najtrudniej odgadnąć. Ten rzeczownik można sobie skojarzyć z dygnitarzem, czyli osobą piastującą wysokie stanowisko. Dygnitarz, tak sobie można wyobrazić, ma „dignity / powagę, godność, szacunek”.

A jeśli ktoś nie zachowuje się poważnie lub stosownie do sytuacji, to może usłyszeć upomnienie: Have some dignity! / Miejże trochę godności!

Period dignity officer – urzędnik czasowej godności?

Wprowadzona 15 sierpnia w życie ustawa pod nazwą „The Period Products Act”, ma zapewnić darmowy i powszechny dostęp do period products / środków higienicznych używanych w trakcie miesiączki. Ma ona pomóc osobom, które są w trudnej sytuacji finansowej i których nie stać na środki higieniczne. Stąd w toaletach w budynkach należących do samorządu są dziś dostępne darmowe podpaski lub tampony.

Dbaniem o wprowadzenie nowego prawa mają zająć się period dignity officers / urzędnicy (do spraw) godności (związanej z) miesiączką.

Na pierwszego period dignity officera w Szkocji wybrano… mężczyznę. Spotkało się to z falą krytyki, ponieważ rolą takiego urzędnika jest nie tylko logistyka, ale także szerzenie informacji nt. miesiączki i menopauzy. Wielu twierdzi, że widziałoby w roli period dignity officera raczej kogoś, kto ma osobiste doświadczenie z tymi problemami.

 

Strefa Kujona:

officer [wymowa: ˈɒfɪsə(r)], rzeczownik, znaczenie:
– oficer (stopień wojskowy); np. naval officer / oficer marynarki
– (też: police officer) policjant; np. police officer Rob Banks
– urzędnik państwowy lub pracownik dużej organizacji; np. customs officer / urzędnik urzędu celnego, celnik

period [wymowa: ˈpɪə.ri.əd], rzeczownik, znaczenie:
– okres, czas; np. Covid isolation period / okres izolacji covidowej
– lekcja (w szkole)
– okres (faza) w czyimś życiu lub okres w historii; np. Most teenagers go through a rebellious period / Większość nastolatków przechodzi okres buntu
– miesiączka, okres; np. period pains / bóle miesiączkowe; period products / środki higieniczne używane w czasie okresu (podpaski, tampony)

period, przymiotnik, znaczenie:
– ubrania, meble charakterystyczne dla jakiegoś okresu w historii; np. period dress / suknia z epoki

dignity [wymowa: ˈdɪɡ.nə.ti/], rzeczownik, znaczenie:
– powaga, godność (spokojny, poważny i opanowany sposób bycia, który wywołuje szacunek innych); np. Her Majesty The Queen has conducted herself with dignity and decorum throughout her reign / Jej Wysokość Królowa zachowywała się godnie i stosownie w czasie swoich rządów
– godność, szacunek, powaga (wartość, jaką ktoś posiada i która powoduje, że inni ludzie szanują tego kogoś i ten ktoś ma szacunek dla siebie); How could you wear something so indecent ? Have you no dignity? / Jak możesz mieć (na sobie) coś tak niestosownego? Nie masz żadnej powagi?

 

Materiały źródłowe:


słówka

inne

Męczy Cię może the green-eyed monster?

Zapewne każdy zna rzeczownik monster /potwór. To słowo może też funkcjonować jako przymiotnik (np. monster truck / gigantyczny samochód wykorzystywany do pokazów) oraz czasownik (np. he was monstered by the press // został zaszczuty przez prasę).

Concrete monstrosities in Warsaw

Bardzo podobnym słowem do “monster” będzie – monstrosity:

The city has quite literally risen from the ashes. This is probably the reason that Warsaw is not built around a historic market square like most of the European cities. But it is rather spread across a huge space encompassing the colorful old town, concrete monstrosities of the post-war communist era, and impressive glass skyscrapers of the modern downtown area. / Miasto właściwie dosłownie powstało z popiołów. To prawdopodobnie jest powód, dla którego Warszawa nie jest zbudowana wokół zabytkowego placu targowego, jak większość europejskich miast. Ale jest raczej rozpostarta na dużej przestrzeni obejmującej barwne Stare Miasto, betonowe molochy powojennej, komunistycznej epoki i imponujące, szklane wieżowce nowoczesnej strefy centrum (miasta).

Bardzo znane monsters

Jest wiele znanych potworów: Cookie monster (Ciasteczkowy potwór z Ulicy Sezamkowej), Loch Ness Monster (Potwór z jeziora Loch Ness w Szkocji), czy Frankenstein monster. Tego ostatniego potwora możemy użyć też w formie przenośni; np.

As we build AI, we have to continually ask ourselves whether we are building a partner that will help enhance our lives, or a Frankenstein’s monster / Podczas gdy budujemy AI (artificial inteligence / sztuczną inteligencję), powinniśmy ciągle zadawać sobie pytanie, czy my budujemy partnera, który pomoże poprawić nasze życie, czy potwora Frankensteina (coś, co kiedyś wymknie się nam spod kontroli i nam zaszkodzi).

Może właśnie teraz męczy Cię the green-eyed monster?

Nikt z nas nie wierzy już w potwory mieszkające pod łóżkiem, ale od czasu do czasu męczy nas zielonooki potwór:

Studies have supported the idea that Facebook seems to bring out the green eyed monster, arguing that it exposes people to ambiguous information about their partner to which they wouldn’t otherwise have had access / Badania potwierdzają pogląd, że Facebook wydaje się wydobywać zazdrość, dowodząc, że on naraża ludzi na dwuznaczne informacje o ich partnerze, do których oni w innym przypadku nie mieliby dostępu.

The green-eyed monster, jako uosobienie zazdrości, ma swoje źródło w dramacie „Otello” Wiliama Szekspira.

 

Strefa Kujona:

O rzeczowniku monster pisałam tutaj.

monster [wymowa: ˈmɒn.stə(r)], czasownik, znaczenie:
– (potocznie) bardzo mocno kogoś krytykować lub bardzo źle kogoś traktować; np. he was monstered by the media / został ostro skrytykowany przez media

monster [wymowa: ˈmɒn.stə(r)], przymiotnik, znaczenie:
– (potocznie) gigantyczny, wielki

monster truck [wymowa: ˌmɒnstə ˈtrʌk], rzeczownik, znaczenie:
– bardzo duży samochód z wysokim zawieszeniem i wielkimi kołami, wykorzystywany do pokazów i wyścigów; tutaj można zobaczyć, jak monster truck wygląda

monstrosity [wymowa: mɒnˈstrɒsəti], rzeczownik, znaczenie:
– coś bardzo dużego i bardzo brzydkiego, szczególnie budynek; np. a concrete monstrosity / betonowy moloch

Frankenstein monster (też: Frankenstein’s monster, Frankenstein) [wymowa: ˈfræŋkənstaɪn], rzeczownik, znaczenie:
– coś, co ktoś tworzy (lub wynajduje) i co wymyka się spod kontroli i staje się niebezpieczne, często też zabija swojego twórcę; np. In arming the dictator, the US was creating a Frankenstein / Uzbrajając dyktatora, USA tworzyły Frankensteina (coś, co kiedyś zagrozi USA, czy całemu światu)

the green-eyed monster [wymowa: ðə ˌɡriːn aɪd ˈmɒnstə(r)], rzeczownik, znaczenie:
– (potocznie) uosobienie zazdrości; np. Have you been driven mad by the green-eyed monster? // Czy zielonooki potwór / zazdrość doprowadziła cię do szaleństwa?

Strefa Zaciętego Kujona:

monstrous [wymowa: ˈmɒnstrəs], przymiotnik, znaczenie:
– szokujące i nie do zaakceptowania, ponieważ moralnie złe lub niesprawiedliwe; np. The Ukrainian people are victims of a monstrous act of war / Ukraińscy ludzie są ofiarami potwornego działania wojennego
– bardzo duże, gigantyczne; np. a monstrous wave / gigantyczna fala
– bardzo duże, brzydkie i przerażające; np. a monstrous creature / potworne stworzenie

 

Materiały źródłowe (słówka):

 

Obrazek jest pracą Gerda Altmanna z Pixabay.

Co to jest The Monster Raving Loony Party?

W 1990 roku na polskiej scenie politycznej pojawiła się nietypowa partia – Polska Partia Przyjaciół Piwa (w skrócie – PPPP). Członkowie tej organizacji głosili hasło: kto piwa nie pije, komu nie smakuje – ten albo warijat albo zwariuje!

W Wielkiej Brytanii odpowiednikiem PPPP będzie – The Monster Raving Loony Party. Przez lata ta organizacja zgłaszała zaskakujące postulaty – np. wpisać Potwora z Loch Ness na listę gatunków zagrożonych!

No w końcu nazwa zobowiązuje…

Monster

Monster oznacza – potwór. Ten wyraz ma taki sam zakres znaczeniowy, jak „polski” potwór, czyli: (1) – straszny, wyimaginowany stwór, (2) – ktoś bardzo zły, (3) – duże zwierzę oraz (4) – (humorystycznie) niegrzeczne dziecko.

Raving

Takie zespoły, jak Scooter, czy Dune tworzą muzykę rave. Rave to elektroniczna muzyka taneczna o szybkim tempie. Słowem „rave” nazwiemy też: imprezę, na której młodzi ludzie tańczą do muzyki elektronicznej i czasem też biorą nielegalne substancje. Uczestnicy takiego wydarzenia będą się specyficznie zachowywać, a głośna muzyka zmusi ich do krzyczenia do siebie.

Zapewne Was nie zdziwi, że czasownik „to rave” oznacza: (1) – mówić głośno i nielogicznie, zwykle z powodu bycia wytrąconym z równowagi lub bycia chorym albo (2) – coś bardzo mocno chwalić. Generalnie wyraz „rave” pochodzi od słów, które dawniej oznaczały – być szaleńcem. Dla mnie, która nie rozumie fenomenu muzyki rave, jest to całkowicie logiczne 😉

Loony

Loony” jest skróconą formą „lunatic”. Oba oznaczają „szaleniec”.

Party – czyli – grupa ludzi

Rzeczownik „party” ma wiele znaczeń. W dzisiejszym przykładzie oznacza oczywiście (1) – partię, czyli organizację polityczną, która łączy grupę ludzi mających te same idee i cele.

Jego pozostałe znaczenia to: (2) – impreza (okazja, kiedy spotyka się wiele osób w celu towarzyskim), (3) – wycieczka (grupa ludzi zwiedzająca jakieś miejsce) oraz (4) – strona (konfliktu lub umowy).

Jak przetłumaczyć The Monster Raving Loony Party na polski?

The Monster Raving Loony Party przetłumaczylibyśmy na: Partia Potwornie Wrzeszczących Wariatów (lub coś w ten deseń). I, jak widzicie na obrazku, który jest na górze tego wpisu, rzeczywiście członkowie tej partii to wariaci, bo na plakietce mamy „Vote Loony / Głosuj (na) Wariata”.

 

Strefa Kujona:

monster [wymowa: ˈmɒnstə(r)], rzeczownik, znaczenie:
– wyimaginowany, duży, niesamowity i przerażający stwór; potwór
– zwierzę (lub rzecz), które jest bardzo duże lub brzydkie
– okrutna i zła osoba
– (żartobliwie) dziecko, które źle się zachowuje

rave [wymowa: reɪv], czasownik, znaczenie:
– mówić/krzyczeć nielogicznie, niekontrolowanie, zwykle z powodu bycia wytrąconym z równowagi lub bycia chorym; nadawać na, bredzić, majaczyć, krzyczeć, wrzeszczeć
– (potocznie) coś bardzo mocno chwalić, zachwycać się czymś

rave [wymowa: reɪv], rzeczownik, znaczenie:
– (potocznie) wydarzenie, na którym młodzi ludzie tańczą do współczesnej muzyki elektronicznej i czasem też biorą nielegalne substancje

loony [wymowa: ˈluː.ni], rzeczownik, znaczenie:
– (potocznie) osoba, która jest szalona, głupia lub dziwna; dziwak, cudak, pomyleniec, szaleniec

loony [wymowa: ˈluː.ni], przymiotnik, znaczenie:
– (potocznie) szurnięty, pomylony, zbzikowany

party [wymowa: ˈpɑː.ti], rzeczownik, znaczenie:
– impreza, przyjęcie; np. birthday party / przyjęcie urodzinowe, hen party / wieczór panieński, party animal / osoba, która lubi imprezować; after-party / impreza po głównym wydarzeniu (np. rozdaniu nagród), party piece / coś, co lubisz robić na imprezach w celu zabawienia gości (np. naśladowanie znanych ludzi)
– organizacja polityczna, partia; np. the Labour Party / Partia Pracy
– grupa ludzi, która razem coś robi np. zwiedza miasto; np. a party of tourists / grupa turystów
– (oficjalnie) strona (konfliktu, umowy itp.)

party [wymowa: ˈpɑː.ti], czasownik, znaczenie:
– imprezować, brać udział w przyjęciu

 

Materiały źródłowe:


słówka

inne

 

Obrazek pochodzi z Wikipedii.

Are you decent?

Jedną z rzeczy, jaka mnie zaskoczyła w Wielkiej Brytanii, to to, że Brytyjczycy po skończeniu zmiany nie zmieniają ubrań. Ja jednak nie umiałam się przyzwyczaić do chodzenia po mieście w ubraniu roboczym i zawsze się przebierałam. Z racji, że na koniec zmiany łazienki były oblegane, to potajemnie wykorzystywałam pokój konferencyjny jako moją prywatną przebieralnię.

Dłuższy czas trwała ta niezwykle wygodna sytuacja, aż któregoś razu usłyszałam, jak ktoś szarpnął za klamkę, a potem zdziwił się, że pokój był zamknięty. Po głosie rozpoznałam, że to szef i odkrzyknęłam, że ja zaraz ten pokój otworzę, tylko się skończę przebierać.

Kilka dni później w tym pokoju było organizowane spotkanie z klientami. Ja, po skończeniu narady, zaczęłam metodycznie zbierać naczynia i zanosić je do kuchni. W którymś momencie, kiedy ustawiałam kolejny stos talerzy, usłyszałam pukanie w futrynę. Zagaiłam więc:
– Yes? / Tak?
A w odpowiedzi usłyszałam głos szefa:
– Anna, are you decent?
Powiem Wam, że to pytanie naprawdę zbiło mnie z tropu…

Decent people

This is the grand illusion: that „decent people” will make all the difference. We know that in corrupt systems, decent people end up with two options: conform or be crushed. / To jest wielka iluzja: że „porządni ludzie” wszystko zmienią. Wiemy, że w skorumpowanych układach przyzwoita osoba kończy z dwiema opcjami: dostosować się albo być zgniecioną.

Decent pay

Pierwsze znaczenie „decent” odnosi się do ludzi, ale tym przymiotnikiem możemy też opisać rzeczy; np. decent pay / godna wypłata, decent job / solidna praca, decent meal / konkretny posiłek.

Decent dress

Ostatnie – trzecie tłumaczenie tego słowa to: akceptowalny, odpowiedni, stosowny, właściwy, zgodny z obowiązującymi standardami, normami. Przykład: That dress isn’t decent / Ta sukienka nie jest stosowna (do okazji).

Jak widzimy wszystko, co określa się przymiotnikiem „decent” jest po prostu „takie, jakim być powinno”.

Co oznacza pytanie: Are you decent?

Przyznajcie się, czy ktoś Wam kiedyś zadał to właśnie pytanie? Ja je na początku zrozumiałam jako: Czy jesteś przyzwoita? W sensie – czy znowu nie siedzisz goła w tym pokoju?

Jednak przymiotnik „decent” ma jeszcze jedno tłumaczenie, którego ja wtedy nie znałam. A jest to – wystarczająco ubrany (żeby wyjść do ludzi).

Także „Are you decent?” oznacza (potocznie i humorystycznie): Czy jesteś ubrana?

DODATEK
Co oznacza „indecent exposure”, a co – indecent assault? Odpowiedź znajdziesz tutaj.

 

Strefa Kujona:

decent [wymowa: ˈdiːsnt], przymiotnik, znaczenie:
– (o ludziach lub o zachowaniu) uczciwy, porządny, uprzejmy
– wystarczający, konkretny, godziwy, godny (poziom, ilość, jakość czegoś); np. decent meal / sycący posiłek, decent job / porządna praca (uczciwa, legalna, dająca konkretny zarobek), decent pay / godna płaca
– akceptowalny (w danej sytuacji), odpowiedni, stosowny, właściwy
– (potocznie, humorystycznie) wystarczająco ubrany, żeby wyjść „do ludzi”

 

Materiały źródłowe (słówka):

Zdjęcie wykonał Pexels.